شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٧٤ - ٣٨٦١ إنما الناس رجلان متبع شرعة و مبتدع بدعة
[حرف الف بلفظ «انما»]
(از آنچه وارد شده از سخنان حكمت آميز حضرت على بن ابى طالب ٧ در حرف الف بلفظ «انما» كه متضمن معنى «ما» و «الا» است يعنى نيست فلان مگر فلان چنانكه از كلمات منقوله ظاهر خواهد شد.
از آن جمله است قول آن حضرت ٧:)
٣٨٥٩ إنما الحلم كظم الغيظ و ملك النفس.
نيست بردبارى مگر فروبردن خشم و مالك بودن نفس يعنى اين كه هر گاه كسى را خشم بگيرد بر كسى بسبب گناهى كه نسبت باو كرده باشد فرو برد خشم خود را، و مالك باشد نفس خود را و نگذارد كه[١] در صدد تلافى و انتقام در آيد.
٣٨٦٠ إنما الحزم طاعة الله و معصية النفس.
نيست دور انديشى مگر فرمانبردارى خدا و نافرمانى كردن نفس خود، يعنى دور انديشى عمده اين است كه باعث سعادت ابدى مىشود و دور انديشيهاى ديگر نسبت بآن چيزى نيست و چندان ثمره ندارد.
٣٨٦١ إنما الناس رجلان متبع شرعة و مبتدع بدعة.
نيستند ناس مگر دو مرد پير و مذهب راست ظاهرى و نو پديد آورنده بدعتى،
[١] - در نسخه مسجد سپهسالار چنين ضبط شده است« و نگذارد كه مرتكب گناهى گردد و مراد اين است كه بردبارى همين فرو بردن خشم نيست چنانكه مردم گمان دارند بلكه مالكبودن نفس نيز بمعنى مذكور در آن بايد».