شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ١٣ - ٣٧٣١ ان سقم فهو نادم على ترك العمل و ان صح امن مغترا فاخر العمل
و رو بگردانند باين اعتبار باشد كه مشغولى بآن امور بازى باشد و ايشان لهو و بازى نكنند.
٣٧٣٠ ان تكلموا ذكروا و ان سكتوا تفكروا.
اگر سخن گويند ياد كنند يعنى ياد خدا و ذكر او كنند، و ممكن است كه «ذكروا» بتشديد كاف خوانده شود و معنى اين باشد كه اگر سخن گويند بياد آورند يعنى بياد مردم آورند آنچه را بايد بياد ايشان آورد از مواعظ و نصايح، و اگر خاموش گردند فكر كنند در آنچه بايد فكر در آن كرد و بهرزه خاموش نباشند و اين آخر مدحى است كه نقل شده.
و فرموده آن حضرت ٧ در باره كسى كه مذمت كرده آن حضرت او را.
٣٧٣١ ان سقم[١] فهو نادم على ترك العمل و ان صح امن مغترا فاخر العمل.
اگر بيمار شود پس او پشيمان است بر ترك عمل يعنى بر آنچه نكرده از اعمال خير، و اگر به شود از كوفت ايمن گردد فريب خورنده پس تأخير كند و پس اندازد عمل را.
ان دعى الى حرث الدنيا عمل و ان دعى الى حرث الآخرة كسل.
اگر خوانده شود بحرث دنيا يعنى زراعت آن يا كسب آن كار ميكند، و اگر خوانده شود بحرث آخرت سنگينى ميكند و سستى مىنمايد.
[١] - شارح( ره) بالاى« سقم» علامت« معا» نهاده تا اشاره باشد باين كه قرائت آن بدو وجه جايز است يعنى اين كلمه را هم بضم قاف و هم بكسر قاف مىتوان خواند.