شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٢٥٠ - ٤٣٨٦ بئس الاختيار الرضا بالنقص
[حرف باء بلفظ «بئس»]
(از آنچه وارد شده از سخنان حكمت آميز حضرت امير المؤمنين على بن ابى طالب ٧ در حرف باء كه واقع شده بلفظ «بئس» كه كلمه ذم است، از آن جمله است قول آن حضرت:)
٤٣٨٣ بئس الداء الحمق.
بد دردى است كمى عقل، زيرا كه دردى است كه باعث فساد دنيا و آخرت مىگردد و چه دردى چنين باشد.
٤٣٨٤ بئس الشيمة الخرق.
بدخوئى است خرق يعنى درشتى و ناهموارى، زيرا كه با وجود اين كه شرعا مذموم است مفاسد آن در دنيا نيز بسيار است، و «خرق» بمعنى كودنى و حمق نيز آمده و ممكن است كه مراد در اين جا آن باشد و بمنزله تأكيد فقره سابق باشد.
٤٣٨٥ بئس الرفيق الحرص.
بد رفيقى است حرص، زيرا كه با هر كه رفيق باشد مشغول سازد او را بدنيا و از سعادت آخرت برآرد[١] بلكه در دنيا همواره او را گرفتار تعب و زحمت دارد.
٤٣٨٦ بئس الاختيار الرضا بالنقص.
بد برگزيدنى است راضى شدن بكمى يعنى كمى مرتبه و نقص و پستى آن بسبب صفات و ملكات پست مرتبه يا افعال نكوهيده. و غرض اين است كه حق تعالى آدمى را اهليت و قابليت مراتب بلند و درجات رفيعه داده بسعى در ازاله رذايل و اكتساب
[١] - كذا صريحا در تمام نسخ، پس« برآرد» بمعنى« بازدارد» ميباشد.