شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٢١٦ - ٤٢٥٦ بركوب الاهوال تكتسب الاموال
٤٢٥٣ بالايثار يستحق اسم الكرم.
بسبب ايثار حاصل مىشود استحقاق و شايستگى نام كرم، «ايثار» چنانكه مكرر مذكور شد بمعنى جود و كرم باشد و بمعنى اختيار كردن كسى بر خود و دادن چيزى باو در حال احتياج خود بآن و در اينجا مراد معنى دويم است و مراد اين است كه شايسته اسم «كرم» كسيست كه ايثار كند و چيزى بكسى دهد با وجود احتياج خود بآن، نوه هر كه جود و بخشش كند، و ممكن است كه «ايثار» بمعنى جود و كرم باشد و مراد به «كرم» در اينجا جود و بخشش نباشد بلكه گرامى بودن باشد و مراد اين باشد كه تا كسى جود و بخشش نداشته باشد شايسته اين نيست كه او را گرامى و بلند مرتبه گويند.
٤٢٥٤ بقدر اللذة يكون التغصيص.
بقدر لذت ميباشد غصه دادن يعنى نعمتهاى دنيوى صاف نمىباشد و هر نعمتى بقدر لذت آن غصه همراه يا در عقب دارد.
٤٢٥٥ بقدر السرور يكون التنغيص.
بقدر شادمانى ميباشد مكدر ساختن يعنى مكدر ساختن آفات و عوارض عيش آدمى را، و اين بمنزله تأكيد فقره سابق است.
٤٢٥٦ بركوب الاهوال تكتسب الاموال.
بمرتكب شدن هولها و ترسها كسب كرده مىشود مالها، مراد اينست كه غالب اينست كه در كسب اموال ارتكاب هولها بايد كرد مثل سفرهاى دريا و مشاهده تلاطم و طوفان و رفتن بيابان و برخوردن راهزنان و دزدان، پس اگر كسى از براى كسى اموال كه بزودى فانى گردد مرتكب چنين هولها شود پس چرا تعب و زحمت افعالى را بر خود نگذارد كه اجر و ثواب آنها پاينده و دايم باشد.