شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٣٠٤ - ٤٥٤٤ تجنبوا تضاغن القلوب و تشاحن الصدور و تدابر النفوس و تخاذل الايدى تملكوا امركم
٤٥٤٣ تواضعوا لمن تتعلموا منه العلم و لمن تعلمونه، و لا تكونوا من جبابرة العلماء فلا يقوم جهلكم بعلمكم.
فروتنى كنيد از براى كسى كه بياموزيد ازو علم را، و از براى كسى كه بياموزيد او را، و مباشيد از متكبران علماء، پس بر نخيزد جهل شما بسبب علم شما. مراد اين است كه اگر از متكبران علما باشيد بر نخيزد يعنى زايل نگردد جهل شما بسبب علم شما يعنى علم شما باعث زوال جهل شما نشده باشد، زيرا كه تكبر از جهل و نادانى ناشى مىشود پس اگر جهل نداشته باشيد تكبر هم نخواهيد داشت، و ممكن است كه «يقوم» برفع خوانده شود و معنى اين باشد كه: مباشيد از متكبران علما پس برابرى نمىكند جهل شما با علم شما، يعنى معقول نيست كه جهل با علم معارضه كند و برابرى كند و هرگاه شما از متكبران باشيد جهل شما با علم شما برابرى كرده خواهد بود و بسبب علم زايل نشده خواهد بود بدليل آنچه مذكور شد كه تكبر از جهل ناشى مىشود پس اگر جهل نباشد تكبر نخواهد بود، و ممكن است كه «يقوم» بنصب خوانده شود بهمين معنى يعنى نباشيد از متكبران پس برابرى نكند جهل شما با علم شما يعنى اگر نباشيد از متكبران برابرى نخواهد كرد و اين خوب است، بخلاف اين كه اگر از متكبران باشيد، چه بنا بر آن جهل شما با علم شما برابرى كرده خواهد بود و بسبب آن زايل نشده خواهد بود و اين معقول نيست.
٤٥٤٤ تجنبوا تضاغن القلوب و تشاحن الصدور و تدابر النفوس و تخاذل الايدى تملكوا امركم.
دورى كنيد از كينه داشتن دلها با يكديگر، و دشمنى داشتن سينه ها با يكديگر، و پشت گردانيدن نفسها از يكديگر، و يارى نكردن دستها يكديگر را، تا اين كه مالك شويد كار خود را. يعنى اگر ترك اين امور بكنيد مالك كار خود باشيد و اصلاح آن