شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٤٤٤ - ٥٠٥٣ خرق علم الله سبحانه باطن غيب السترات، و احاط بغموض عقائد السريرات
بر نفسهاى خود و بر ما» يعنى اگر برين نحو با ايشان سلوك نكنيد و بايشان اظهار كنيد آنچه را ايشان انكار كنند اين باعث اين شود كه ايشان در مقام دشمنى و عداوت ما برآيند، و باعتبار كثرتى كه دارند بر شما و بر ما غلبه كنند، «پس بدرستى كه امر ما» بيان علت اظهار نكردن بعضى احوال است بايشان، و آن اينست كه:
«امر ما» يعنى شأن و مرتبه ما دشوار «دشوار شمرده شده است» يعنى در واقع دشوار است و مردم آنرا دشوار مىدانند و عقول ايشان آنرا قبول نمىكند بلكه بر كذب و غلو حمل ميكنند و از آن راه در صدد ايذاء و آزار شما و ما برمىآيند پس آن مراتب را نبايد بايشان اظهار كرد و با ايشان بر نحوى بايد سخن گفت كه انكار آن نكنند.
٥٠٥٢ خف ربك، و ارج رحمته، يؤمنك مما تخاف، و ينلك[١] ما رجوت.
بترس از پروردگار خود، و اميد دارى رحمت او را، تا اين كه امان دهد ترا از آنچه مىترسى، و عطا كند بتو آنچه را اميد دارى. يعنى هرگاه بترسى از پروردگار خود يعنى از عذاب و عقاب او و اميد رحمت او را داشته باشى اين سبب اين مىشود كه خدا امان دهد ترا از آنچه مىترسى از آن از عذاب و عقاب، و عطا كند بتو آنچه را اميد آن دارى از رحمت او.
٥٠٥٣ خرق علم الله سبحانه باطن غيب السترات[٢]، و احاط بغموض عقائد السريرات.
دريده است علم خداى سبحانه درون نهان پوشيده ها را، و فرو گرفته گوهاى[٣]
[١] - در اقرب الموارد گفته:« نال مطلوبه( كضرب و علم) ينيله و يناله و نيلا و نالا و نالة أصابه، و أناله اياه إنالة و أنال له صيره يناله».
[٢] - در منتهى الارب گفته: ستره بالضم پوشش و آنچه بدان خود را از چيزى بپوشند». پس سترات جمع آنست.
[٣] - در برهان قاطع در حرف گاف فارسى گفته:« گو بفتح اول و سكون ثانى زمين پست و مغاك را گويند».