شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٤٣٩ - ٥٠٣٩ خذ بالعدل و اعط بالفضل تحز المنقبتين
[حرف «خاء» بلفظ مطلق]
(از آنچه وارد شده از سخنان حكمت آميز حضرت امير المؤمنين على بن ابى طالب ٧ در حرف «خاء» بلفظ مطلق يعنى بألفاظ مختلف نه بخصوص يك لفظ چنانكه در فصل سابق بود كه همه بلفظ «خير» بود.) فرموده است آن حضرت ٧:
٥٠٣٨ خذ على عدوك بالفضل فانه احد الظفرين.
سلوك كن بر دشمن خود باحسان پس بدرستى كه آن يكى از دو فيروزيست يعنى سلوك كن باحسان بر دشمن يا سلوك كن بر دشمن يعنى از براى غلبه بر او باحسان كردن بر او پس بدرستى كه اين يكى از دو فيروزيست، يعنى فيروزى بر دشمن بدو نحو مىشود يكى بقهر و غلبه بر او، و يكى باين كه احسان كرده شود باو تا اين كه دوست بلكه بنده و فرمانبردار گردد، و ظاهرست كه فيروزى برين نحو اسهل و افضل است.
٥٠٣٩ خذ بالعدل و اعط بالفضل تحز المنقبتين.
بگير برابر و بده بزيادتى تا اين كه جمع كنى هر دو منقبت را. «منقبت» صفت نيكو را گويند و مراد اينست كه حق خود را برابر گرفتن و زياد نگرفتن صفت نيكوئيست، و همچنين حق كسى را زياد دادن، پس هرگاه تو برابر بگيرى و زياد بدهى هر دو منقبت را جمع كرده خواهى بود. و ممكن است كه مراد اين باشد كه سلوك كن بعدالت، و بخشش كن بتفضل، تا اين كه جمع كنى هر دو منقبت را يعنى منقبت عدل