شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٣٩٧ - ٤٨٧٨ حب الدنيا يفسد العقل و يهم القلب عن سماع الحكمة و يوجب اليم العقاب
در مدح است و ذكر «مدح» بعد از آن از براى تأكيدست يا تعميم بعد از تخصيص.
و «بودن دوستى آن محكمترين فرصتهاى شيطان از براى شكاركردن آدمى و گمراه نمودن آن» باعتبار اينست كه باعث عجب و خودبينى مىشود كه بدترين صفات ذميمه است، و همچنين سبب اين مىشود كه اعمال او خالص نباشد و آميخته بريا گردد يعنى منظور باشد در آنها اين كه مردم مطلع شوند بر آنها تا سبب مدح و ستايش ايشان گردد، و همچنين سبب اين مىگردد كه اگر مدح او كنند بصفاتى كه در او نباشد چنانكه شايع در مدح است خصوصا هر گاه مبالغه در آن بشود شاد شود بآن و مسرور گردد، و اين نيز مذموم است بلكه منع و زجر آن از جمله افراد نهى از منكر و واجب باشد.
و از آنچه مذكور شد ظاهر مىشود كه آيه كريمه «لا تحسبن الذين يفرحون بما أتوا و يحبون أن يحمدوا بما لم يفعلوا فلا تحسبنهم بمفازة من العذاب و لهم عذاب أليم»[١] گمان مكن آنان را كه شادمان ميشوند به آن چه كرده اند و دوست مىدارند اين را كه ستايش كرده شوند به آن چه نكرده اند پس گمان مكن ايشان را در محل رستگارى از عذاب، و از براى ايشانست عذابى دردناك.
و الله تعالى يعلم، هر چند در خصوص يهود يا منافقين وارد شده باشد كه شاد مىشدند به آن چه نكرده بودند از تدليس و كتمان حق، و دوست مىداشتند كه ستايش كرده شوند به آن چه نكرده بودند از وفا بميثاق و اظهار حق و اخبار بصدق بر عموم نيز محمول مىتواند شد و الله تعالى يعلم.
٤٨٧٨ حب الدنيا يفسد العقل و يهم القلب عن سماع الحكمة و يوجب اليم العقاب.
دوستى دنيا فاسد ميكند عقل را، و كر مىگرداند دل را از شنيدن حكمت، و واجب مىسازد عذاب دردناك را. «كركردن دل از شنيدن حكمت، يعنى علم
[١] - آيه ١٨٨ سوره مباركه آل عمران است.