شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٣٧٤ - ٤٧٨٩ جعل الله سبحانه العدل قواما للأنام و تنزيها من المظالم و الاثام و تسنية للإسلام
پاداش بده بعوض نيكوئى را يعنى نيكوئى كن بعوض نيكوئى، و در گذر از گناه ما دام كه نبوده باشد رخنه در دين يا سستيى در سلطان اسلام يعنى پادشاه اسلام يا تسلط و غلبه اسلام. يعنى از گناه مردم در گذر مگر اين كه در گذشتن از آن باعث رخنه در دين يا سستى سلطان اسلام شود كه در آن وقت در گذشتن خوب نيست و بايد كه جزاى گناه بعمل آيد.
٤٧٨٩ جعل الله سبحانه العدل قواما[١] للأنام و تنزيها من المظالم و الاثام و تسنية للإسلام.
گردانيده است خداى سبحانه عدالت را بر پاى دارنده از براى خلق، و پاكيزه كردنى از مظلمه ها و گناهان، و آسان نمودنى و گشايشى از براى اسلام. يعنى عدالت حكام بر پاى مىدارد مردم را، و باعث پاكيزگى مردم مىشود از مظلمهها و از گناهان، و باعث اين مىشود كه مردم رغبت كنند در اسلام و بآسانى در آيند در آن، و فتح و نصرت اسلام باشد. و «مظلمه» حق كسى را گويند كه ديگرى بظلم برده باشد. و «بودن عدل حكام سبب پاكيزگى مردم از آنها» ظاهرست، زيرا كه خوف از حاكم عادل باعث اين مىشود كه ظلم كم واقع شود و مردم پاك مانند از مظلمهها و گاهى اگر واقع شود هرگاه ثابت شود بر او، حق مظلوم را از ظالم بگيرد، و او را پاك گرداند از آن مظلمه. و همچنين «بودن آن سبب پاكيزگى ايشان از گناهان» زيرا كه خوف از حاكم عادل و امر او بمعروف و نهى او از منكر، باعث اين مىشود كه گناه كم كنند و از بسيارى از آنچه كنند بسبب اقامت حدود و تعزيرات و قصاص پاك گردند. و «بودن آن سبب رغبت مردم در اسلام و آسان در آمدن در آن و فتح و نصرت
[١] - شارح( ره) كلمه( قواما) را فقط بفتح قاف ضبط كرده با آنكه قرائت آن بكسر- قاف نيز درست است.