شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٣٧ - ٣٧٦٣ انا مع رسول الله صلوات الله عليه و معى عترتى على الحوض و انا لنذود عنه اعدائنا و نسقى منه اولياءنا فمن شرب منه شربة لم يظمأ بعدها ابدا
برگردانيدهام از خود و گويا آن را در وقتى كه روى بمن آورد بر پاشنه آن گردانيدهام تا اين كه روى آن از من گرديده و پشت آن بجانب من شده.
٣٧٦٣ انا مع[١] رسول الله صلوات الله عليه و معى عترتى على الحوض و انا لنذود عنه اعدائنا و نسقى منه اولياءنا فمن شرب منه شربة لم يظمأ بعدها ابدا.
منم با رسول خدا، رحمتهاى خدا بر او باد، و با منند فرزندان من بر سر حوض
[١] - چون اين فقره با نسخه كتابخانه مدرسه سپهسالار فرق زياد دارد عين آنرا در اينجا مىآريم.
انا مع رسول الله صلوات الله عليه و معى عترتى على الحوض فلياخذ احدكم بقولنا و ليعمل بعملنا.
منم با رسول خدا رحمتهاى خدا بر او باد و با منند فرزندان من بر سر حوض پس بايد كه فرا گيرد احدى از شما بقول ما و عمل كند بعمل ما،« بر سر حوض» متعلق بهر يك از دو جمله مذكوره است و مراد اين است كه: من و اولاد من با پيغمبر ٦ خواهيم بود بر سر حوض پس هرگاه ما چنين باشيم بايد كه فراگيرد احدى از شما يعنى هر احدى از شما بقول ما و عمل كند بعمل ما و ممكن است كه« اخذكم» بخاء و ذال هر دو نقطه دار خوانده شود بمعنى فراگيرنده و ترجمه اين باشد كه پس بايد كه فراگيرد فرا گيرنده شما يعنى هر كه از شما خواهد كه فراگيرد قول كسى را و اطاعت او كند فراگيرد بقول ما و عمل كند بعمل ما نه بقول و عمل ديگرى.
انا لننافس على الحوض و انا لنذود عنه اعداءنا و نسقى منه اولياءنا فمن شرب منه شربة لم يظمأ بعدها ابدا.
بدرستى كه ما منافسه مىكنيم بر سر حوض و بدرستى كه ما ميرانيم از آن دشمنان ما را و آب مىدهيم از آن دوستان ما را، پس هر كه بياشامد از آن يك شربت آبى تشنه نشود بعد از آن هرگز. منافسه دو كس در چيزى اين است كه هر يك رغبت كنند در آن و خواهند آن را از براى معارضه در كرم، و مراد اين است كه ما اهل بيت هر يك منافسه مىكنيم بر سر حوض در اين كه برانيم از آن دشمنان خود را و آب دهيم از آن دوستان خود را يعنى هر يك مىخواهيم اين معنى را و كمال اهتمام داريم در آن مانند چند كس كه منافسه كنند بر سر چيزى نفيس و هر يك خواهند آن را از براى اين كه بسبب آن گرامى گردد و افزونتر گردد آنكه آن را داشته باشد از آنان كه نداشته باشند و غالب آيد در معارضه در كرم بر ايشان، پس قول آن حضرت ٧« و بدرستى كه ما ميرانيم» بيان امرى است كه منافسه در آن واقع مىشود، و ممكن است كه« بر سر حوض» بيان آن امر باشد كه منافسه در آن ميكنند و مراد باز منافسه ميكنند در مراد باز منافسه در منع و عطائى از آن باشد چنانچه مذكور شد، و ممكن است كه« ننافس» بفتح فا خوانده شود و معنى آن باشد كه ما منافسه كرده مىشويم بر سر حوض يعنى ديگران با ما منافسه ميكنند در مرتبه و منزلت ما بر سر آن يا در اصل آن يعنى در توليت آن و اختيار منع و عطاى از آن و بر هر تقدير مراد اين باشد كه خواهش و آرزوى اين ميكنند كه كاش اين با ايشان بود و الله تعالى يعلم.