شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٢٠٨ - ٤٢٢٦ بالتانى تسهل المطالب
اين كه بهر كه برسند هر چند با او در كمال دشمنى باشند اظهار كمال دوستى و محبت كنند بلكه قسمتها نيز بر آن ياد كنند.
٤٢٢٣ بالشره تشان الاخلاق.
بحرص و آز زشت و عيبناك مىگردد خويها و خصلتها، يعنى باعث اين مىشود كه خصلتهاى صاحب آن زشت و نكوهيده باشد، و ممكن است كه مراد اين باشد كه صاحب حرص هر چند خصلتهاى خوب داشته باشد بسبب حرص او آن خصلتها زشت و عيبناك و ناقص و ناتمام گردد.
٤٢٢٤ بالصدق تكمل المروءة.
براستگوئى كامل مىشود مروت يعنى مردانگى يا آدميت يعنى تا با كسى راستگوئى نباشد هر چند مردانگى يا آدميت داشته باشد مردانگى يا آدميت او ناقص و ناتمام باشد.
٤٢٢٥ بالتواخى فى الله تثمر الاخوة.
ببرادر شدن در راه خدا ميوه مىدهد يعنى برادريى كه ثمره مىدهد و نفعى دارد برادريى است كه در راه خدا باشد و غرض دنيوى در آن منظور نباشد.
٤٢٢٦ بالتانى تسهل المطالب.
بتأنىنمودن آسان مىشود مطلبها يعنى هرگاه كسى تأنى كند در مطلبها و شتاب نكند در آنها آسان گردد آنها و اگر شتاب كند در آنها دشوار گردند، و اين مضمون در احاديث ديگر نيز وارد شده، و ممكن است كه اين از جانب حق تعالى باشد تا اين كه مردم تأنى كنند در كارها و شتاب نكنند، و ممكن است كه باعتبار اين باشد كه هرگاه بتأنى متوجه مطلبى شوند از روى فكر و رويت متوجه شوند بخلاف اين كه شتاب كنند و ظاهرست كه كارى كه از روى فكر و رويت كرده شود