شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ١٢٦ - ٤٠٢٦ اذا ازدحم الجواب نفى الصواب
٤٠٢٢ اذا حضرت المنية افتضحت الامنية.
هرگاه حاضر شود مرگ رسوا مىگردد آرزو، يعنى ظاهر مىشود كه همه اميدها و آرزوهاى دنيوى پوچ و باطل بوده و بعبث آدمى خود را گرفتار آنها داشته.
٤٠٢٣ اذا رايتم الخير فخذوا به.
هرگاه ببينيد خير را پس فرا گيريد آن را يعنى هرگاه ببينيد كار خيرى را از كسى پس شما نيز پيروى او كنيد در كردن مثل آن، يا اين كه هرگاه انديشه كار خيرى كنيد پس بكنيد آن را.
٤٠٢٤ اذا رايتم الشر فابعدوا عنه.
هرگاه ببينيد كار بدى را پس دورى كنيد از آن، يعنى ببينيد از كسى يا انديشه كنيد آن را.
٤٠٢٥ اذا قل الخطاب كثر الصواب.
هرگاه كم شود سخن گفتن با مردم بسيار شود درست گفتن، زيرا كسى كه سخن كم گويد آنچه گويد از روى تأمل و تدبر تواند گفت پس خطا كم كند و كسى كه بسيار گويد بى تأمل و تدبر گويد پس خطاى او بسيار باشد.
٤٠٢٦ اذا ازدحم الجواب نفى الصواب.
هرگاه انبوه گردد جواب دور كرده شود صواب، يعنى راه درست، و ممكن است مراد اين باشد كه در كارها مشورت با مردم بسيار نبايد كرد، زيرا كه هرگاه بسيار شدند غالب اين است كه رايهاى بسيار ديده شود و جوابهاى بسيار گفته شود كه صاحب مشورت بلكه همه ايشان حيران گردند ميانه آنها و راه راست و راى درست بر ايشان پنهان ماند بلكه بايد كه با يك كس يا چند كسى عاقل دانا مشورت شود