فرهنگ معارف اسلامی - سجادی، جعفر - الصفحة ٩ - آخِرَت
چون شما اين جمله آتشهاى خويش
بهر حق كشتيد جمله پيش پيش
نفس فانى را چو باغى ساختيد
اندرو تخم وفا انداختيد
آتش حِرص
-رجوع به آتش شهوت شود.
آتش غَضَب
-رجوع به آتش شهوت شود.
آتشكده
-(اصطلاح عرفانى)دير مغان و آتشكده عبارتند از عالم عشق،و عشق حق تعالى نيز دائم است چنانكه آن را زوالى نيست و كسى كه در آن عشق مستغرق گرديد او را چه پرواى دين و عبادات مشوب بشائبۀ غرض بهشت و اين است معنى انسانيت.
سنائى گويد:
تا بديدم بتكده بىبت دلم آتشكدست
فرقت نامهربانى آتشم در جان زدست
هر كه پيش آيد مرا گويد چه پيش آيد ترا
بر فراق من بگريد گويد اين مسكين شدست
آتش هفت مِجمَره
-(اصطلاح نجومى)كنايت از ستارگان هفتگانه است كه زحل،مشترى،مريخ،آفتاب،زهره، عطارد و ماه بود.
آثارِ ذاتِى
-(اصطلاح فلسفى) موجودات را دو نوع آثار و خواص هست:
يكى آثار ذاتى كه ناشى از ذات اشياء است مانند حرارت كه از آثار ذاتى آتش،و حس و حركت كه از آثار ذاتى حيوان است.و ديگر آثار و خواص غير ذاتى كه قابل زوال ميباشد و بعد از زوال خللى در ذات پديد نمىشود مانند عطوفت و رقت و خجالت و غيره در انسان.شيخ الرئيس در بيان آثار ذاتى اشياء گويد:و آن خاصيتهائى بود كه اندر موضوع علم افتد كه بيرون وى نيفتد، چنانكه مثلث و مربع مر بعضى اندازهها را، و چنانكه راستى و كژى مر بعضى را،و اين اثرها ذاتى بود مر موضوع هندسه را.
(دانشنامه،بخش منطق ص ١٣٤)
آثار عُلويه
-(اصطلاح فلسفى و هيوى)حوادث جوى مانند:ابر،باد، باران،هاله،قوس قزح،نيازك و تغييرات هوا و تأثيرات اشخاص فلكى و غيره را آثار علوى نامند كه در جهت بالا انجام ميشود.(شفا ج ١ ص ٢٦ و اخوان ج ٢ ص ٥٤).
آثار كَواكِب
-(اصطلاح اهل احكام نجوم)،آنان قوت و ضعف كواكب را بر حسب تأثير سه قسم كردهاند،عظيم اثر و ميانه اثر و كوچك اثر و باز هر يك از اين اقسام را در سه مرتبه نهادهاند،اعلى، اوسط و ادنى كه جمعا نه قسم ميشود.و مراتب اين اقسام از يك بود تا نه و در اين باب حسابها كردهاند و هر يك از اقسام و مراتب را با يكديگر از لحاظ اثر پيوند دادهاند و آثار آنها را بدست آوردهاند كه در احكام نجوم فائده دهد.
رجوع شود به بيست باب ملا مظفر.
آثار وَضعى
-(اصطلاح فقهى است)در مقابل آثار تكليفى است رجوع به احكام وضعى و تكليفى و خزائن(ص ٤٤ شود).
آخِرَت
-(اصطلاح مذهبى و كلامى است)و به معنى روز بازپسين و قيامت بكار رفته است.و تركيباتى هم در اصطلاح