-(اين اصطلاح هيوى است)اهل هيئت و نجوم شش برج را در حيز قمر دانند يعنى از برج دلو تا سرطان و شش برج را در حيز آفتاب دانند كه از برج اسد باشد تا برج جدى.و نيز شش برج را ماده دانند كه ثور،سرطان،سنبله، عقرب،جدى و حوت باشد و شش دگر را نر.

(رجوع شود به رساله دوم از رسائل اخوان الصفا در نجوم ص ٧٤)

بُرُوجِ گَرْم

-(اين اصطلاح احكام نجوم است.و نيز در علوم غريبه بكار دارند.

برجهاى حمل،جوزا،اسد،ميزان، قوس و دلو را بروج حاره يا گرم دانند و ثور،سرطان،سنبله،عقرب،جدى و حوت را برجهاى سرد دانند و بهمين طريق.حمل و ثور را بروج خشك دانند و جوزا و سرطان را تر و باز اسد و سنبله را خشك و ميزان و عقرب را تر،قوس و جدى را خشك و دلو و حوت را تر ميدانند.

(رجوع شود به التفهيم ص ٣١٧)

بُرُوجِ گويا

-(اين اصطلاح احكام نجوم است)رجوع شود به بروج نر.

بُرُوجِ مائى

-(اين اصطلاح احكام نجوم است)رجوع شود به بروج نارى.

بُرُوجِ مادّه

-(اين اصطلاح احكام نجوم است)اصحاب احكام نجوم گويند همۀ بروج بارده ماده‌اند و همۀ بروج حاره نر،چون بديده‌اند كه طبع حيوانات ماده سرد و طبع حيوانات نر گرم است.و بلكه گويند طبع سرد از كواكب ماده به حيوانات ماده آيد و طبع گرم از كواكب نر به حيوانات نر آيد.

(رجوع به بروج ذكور شود و رجوع به بروج حاره شود).

بُرُوجِ مُتَّفِقَه

-(اين اصطلاح نجومى است)ابو ريحان گويد:

هر دو برجى كه مدار ايشان يكديگر را راست بود و ازين مدارها يكى بشمال و ديگر بجنوب،ايشان را متّفق فى القوّة خوانند اى كه اتفاقشان بقوت است.

زيرا ك ساعات روز هر يكى از آن دو برج راست باشد مر ساعات شب ديگر را.و مطالع هر دو بهمه شهرهاى يكى باشند.و آن چون حمل و حوت است و چون ثور با دلو.و باقى برين قياس.

و اين اتفاق اندر درجه‌هاى ايشان باشگونه بود.زيرا ك نخستين درجه از حمل با درجۀ پسين از حوت متفق است بقوت.و درجۀ دهم از حمل با درجۀ بيستم از حوت،يكى راست همى‌فزايد و ديگر باشگونه همى‌كاهد.

و هر دو برجى كه مدار ايشان يكى است يا بشمال و يا بجنوب ايشان را متفق فى الطّريقة خوانند،اى كه اتفاق ايشان اندر يكى راه است و بر يكى راه روند و ساعات روز هر دو برج راست باشند و همچنان ساعات شب.و هر دو مطالع ايشان بفلك مستقيم راست بود.و اين چون جوزا با سرطان و ثور با اسد.

و اين اتفاق نيز اندر درجه‌هاى ايشان هم بر باشگونگى است.كه درجۀ