(شرح منظومه ص ٣١) شيخ الرئيس گويد اصول پرسشها منحصر به همين سه اصل نيست و بواسطه من و متى و اى و ايان و كيف نيز پرسش ميشود چنانكه بواسطۀ كلمۀ اى پرسش از امتياز جوهرى اشياء ميشود و بوسيلۀ كيف پرسش از كيفيت اشياء شده و بواسطۀ اين پرسش از تعيين حصول در مكان و بواسطۀ متى پرسش از حصولاتى در زمان خواهد شد.

(بنقل اسفار ج ٣ ص ٩٨)

امَّهاتِ مَعاصِى

-(اين اصطلاح اخلاقى است)اخوان الصفا امهات و اصول معاصى را سه امر دانند بدين قرار:

١-كبر ٢-حرص ٣-حسد.

كه اين سه دنيا را پر از آلودگى كرده است و اساس آلودگيها از كبر ابليس و حرص آدم و حسد قابيل است.و اين سه اصل را فروعى بود از جمله:عجب،ابا از قبول حق، اقرارنكردن به حق،ترك انقياد،خروج از حد واجب،ستم و جور در هنگام قدرت، ترك انصاف در معاملات،سستى در واجبات، ترش‌روئى،بدگوئى در كلام،مكر،حيله، تحقير مردم،جدال،لجاج...است.

(رجوع شود به رسالۀ نهم از رسائل اخوان ص ٢٧٥)

امِّىّ

-(اصطلاح كلامى)اين كلمه مأخوذ از قرآن مجيد است و اطلاق بر كسى شود كه تعليم نيافته باشد و در قرآن اطلاق بر پيامبر اسلام شده است.

هُوَ الَّذِي بَعَثَ فِي الْأُمِّيِّينَ رَسُولاً مِنْهُمْ يَتْلُوا عَلَيْهِمْ آيٰاتِهِ وَ يُزَكِّيهِمْ وَ يُعَلِّمُهُمُ الْكِتٰابَ وَ الْحِكْمَةَ وَ إِنْ كٰانُوا مِنْ قَبْلُ لَفِي ضَلاٰلٍ مُبِينٍ .

حافظ گويد:

نگار من كه بمكتب نرفت و خط ننوشت
ز نكته مسألۀ آموز صد مدرس شد
بهر حال كلمۀ رسول امى اطلاق بر پيامبر اسلام ميشود و بر هر آن كس كه از تعليمات بشرى محروم باشد نيز امى گويند و نيز اطلاق شود بر آنكه قرائت حمد و سوره را نداند(رجوع شود به شرح لمعه ص ١٠١)

اميرىّ

-(اصطلاح عرفانى)اميرى عبارت از اجراء سالك است اراده حق را.

امين

-(اصطلاح عرفانى)از درجات اولياء اللّه است،كسى كه بر اسرار الهى مطلع است،چنانكه گويند:

امين اعمال و امير اعمال و مسافران
فرشى امينان اقطارند و مسافران فرشى
نديمان اسرارند(تفسير حدائق ص ٢٧٣).

امين مالِكىّ

-(اصطلاح فقهى)كسى است كه بواسطۀ اذن مالك بر مالى سلطه يافته باشد در مقابل امين شرعى كه تصرفاتش باذن شارع است(ضوابط معاملات سنگلجى ص ١٠٢)

انْ

-(اصطلاح ادبى)بفتح همزه و سكون نون در زبان عرب بر دو وجه است