-(اصطلاح عرفانى است)و از اصطلاحات اهل الله است و ترجمۀ كلمۀ احرار عربى است.بايد بدين نكته توجه داشت كه اساس مكتب درويشى بر آزادى و آزادمنشى است چنانكه در كلمات اين قوم اين نكته آشكارا ديده ميشود، آزادى در سخن و نصيحت و آزادى در عمل و رفتار و گاه اين اصطلاح را اهل اين فن به معنائى بعيد از ذهن عرف عامه دانند.در انسان كامل عزيز الدين نسفى آمده است:اى درويش آدمى چون به كمال رسيد بعد از كمال بعضى به تكميل ديگران مشغول مى‌شوند و بعضى آزاد و فارغند،كار آزادى و فراغت دارد،آزادان پادشاهند.داناى آزاد سر موجودات است، موجودات به يكباره و جمله تحت نظر ويند، هر يك را به جاى خود مى‌بيند و هر يك را در مرتبۀ خود مى‌شناسد و با هيچ كس و با هيچ چيز جنگ ندارد و با همه صلح است و از همه آزاد و فارغ است و جمله را معذور ميدارد.

اما از مخالف مى‌گريزد و با موافق مى‌آميزد و علامت داناى آزاد اين چهار چيز است كه گفته شد...

كامل آزاد را هشت چيز لازم است بر جهان اقوال نيك،افعال نيك،اخلاق نيك و معارف و...(از انسان كامل ص ٨ و ٢٧٣) بطورى كه ملاحظه ميشود منظور از آزادان كسانى هستند كه از مرتبه قطبى بالاتر باشند و از همه چيز حتى از مريد و مرادى وارسته باشند كه حافظ گويد:بندۀ عورم مرا با درد و با درمان چه كار عاشق زارم مرا با كفر و با ايمان چه كار

آسمان غيب

-(اصطلاح عرفانى) انوار و تجليات الهى است.

عطار گويد:

آفتاب آسمان غيب را
در فروغش كفر يا ايمان كه يافت
گشت مستهلك درين دريا دو كون
گر كفى گل بود ور طوفان كه يافت

آشنائِى

-عبارت از تعلق بخدا و بيگانگى از خود است(نقل از اصطلاحات عرفا و عشاق خطى)و تعلق ربقۀ ربوبيت را گويند كه بموجودات پيوسته است چون تعلق خالقيت بمخلوق و نيز عبارت از دقيقۀ ربوبيت است كه با همۀ مخلوقات پيوسته است چون تعلق خالقيت بمخلوقيت (از كشاف ص ١١٥١).

آغام

-(اصطلاح گاه‌شمارى است)از روزگاران سغديان است كه ايشان را اندر ماههاى خويش عيدها است و جشن‌ها و آن را آغام‌ها خوانند.

و مردمان بخارا ماههاى سغديان را نخستين و دوم و سوم نام كنند و بنامهاى خويش نخوانند و مثلا اگر فروردين ماه، ماه اول سال بود.بفارسى گويند ماه نخستين.

رجوع شود به التفهيم ص ٢٦٦.

ظاهرا مردم بخارا نخست به زبان و ادبيات پارسى پاى‌بند بوده‌اند و ازين جهت سعى كرده‌اند كه لغات غير فارسى را از زبان خود بيرون كنند چنانكه در باب نماز هم همين كار را كرده‌اند.

آغُوْش

-(اصطلاح عرفانى)دريافت