فرهنگ معارف اسلامی - سجادی، جعفر - الصفحة ٦٠٩ - تَولِيَت
١٣٣-شرح منازل ص ٤٩).
بعضى گويند توكل انقياد و تسليم است بقضاء در احكام خدا و بعبارت ديگر تسليم بآنچه خدا خواهد.
و گفتهاند«التوكل استواء القلب عن الوجود و العدم بلا الطرب عند العدم و و الخمول عند الوجود بل الاستقامة مع الله على الحالين؟»(طبقات ص ٤٣٧).
ابراهيم شيبان گويد:«التوكل سر بين الله و بين العبد و لا ينبغى ان يطلع على ذلك السر أحد»(طبقات ص ٤٠٤).
ابراهيم قصار گويد:«التوكل السكون الى مضمون الحق»(طبقات ص ٣٢٠) معروف گويد«توكل على اللّه حتى يكون هو معلمك و مونسك و موضع سلوكك فان الناس لا ينفعوك و لا يضروك» (طبقات ص ٧٨).
و گفتهاند«التوكل ان يطمئن قلبك بموعود اللّه»(از طبقات ص ٦٣) عبد الله انصارى گويد:توكل قنطرۀ يقين است و عماد ايمان و محل اخلاص، و سر توكل آنست كه بحقيقت دانى كه بديگر كس چيز نيست و از عليت سود نيست،عطا و منع كه هست بحكمت است و قسام مهربان بىغفلت است،نگهبان و كاردان بندگان اوست و كارساز و بندهنواز اوست.
عبد الله بصرى گويد:توكل حال رسول خدا بود و كسب،سنت رسول خدا بود و آنان كه از حال توكل ناتوانند كسب براى آنها سنت شده است زيرا آنان از درجۀ كمال پائيناند،آن درجت كمالى كه حال حضرت رسول است.پس آنان كه توانا بر توكل باشند كسب آنها را مباح نباشد مگر كسب معاونت نه كسب اعتماد.(از طبقات ص ٢١٤).
تَوكيد
-(اصطلاح ادبى)تابعى كه مقصود از آن افهام اين معنى است كه متبوع بر ظاهر خود است و مراد همانست نه غير و كلمات توكيد عبارتاند از نفس و عين«ذات»كه تأكيد معنوىاند و اقتضاء آنها تقرير متبوع است و اين دو كلمه همواره با ضمير متصل بكار برده ميشوند كه مطابق مؤكد(بفتح)اند مانند«جاء زيد نفسه»و «جاءت هند نفسها»رجوع به تأكيد شود و رجوع به(سيوطى ص ١٦٥ و مختصر المعانى ص ٣٧ شود.)
تَولِيَت
-(اصطلاح فقهى)و توليت والى قرار دادن باشد رجوع به بيع توليه و مساومت شود.
توليت در وقف يعنى تصدى ادارۀ امور وقف و متولى كسى است كه متصدى امور وقفى باشد متولى ميتواند مادام الحيات توليت را براى خود قرار دهد و بعد از خود براى هر كسى كه بخواهد.و در صورتى كه ضمن وقف تعيين متولى نكرده باشد آيا توليت با خود اوست يا با موقوف عليهم است يا با حاكم؟ در مسأله اقوالى است.بنا بر قول به بقاء عين موقوفه بملكيت مالك توليت با خود او است.و بنا بر انتقال آن بموقوف عليهم توليت با آنها است.و در صورت تعارض توليت با حاكم خواهد بود.
واقف ميتواند براى دو نفر يا بيشتر جعل توليت بنمايد.
پس اگر دو نفر از طرف واقف متولى باشند و جعل توليت براى هر يك بطور