فرهنگ معارف اسلامی - سجادی، جعفر - الصفحة ٥٩ - -اثنا عَشَريّه
عرفان اصطلاح اثمار در مورد اجتماع اسماء اصلى كه امهات اسمائند بكار رفته و گويند:از اجتماع اسماء اصلى،اسماء و معانى ديگرى پديد آيد كه آنها اثمار آن اجتماعات ميباشند و گفتهاند كه كليات اثمار پنج است چنانكه اجتماعات كه از آنها تعبير به نكاحات شده است پنج است اجتماعات اسماء و معانى را نكاحات گويند ازين قرار:
الف-اجتماع اسماء الهيه كه ثمرۀ آنها صور حقايق متعينه در علم ميباشد.
ب-اجتماع معانى كه ثمره آنها صور ارواح متعينۀ در نفس ميباشد.
ج-اجتماع ارواح كه ثمرۀ آنها صور عالم مثال و اجسام بسيطه عنصريه است مانند عرش و كرسى.
د-اجتماع اجسام بسيطه كه ثمرۀ آنها مولودات است.
ه-آنچه مخصوص بانسان است كه از اجتماع و تركيب اجناس و فصول و حقايق انسانيت بوجود آيد و حضرت اسماء الهيه عبارت از همين نتايجاند (مصباح الانس ص ٢٩).
اثْنا عَشَرِيّات
-(اين اصطلاح نجومى و هيوى است)ابو ريحان گويد:
نيم شش يك برج است.چون برج را بدوازده قسمت كنى راست تا هر يكى دو درجه و نيم باشد.و هر يكى را خداوند است.اما بهر برجى نخستين اثنا عشريه خداوند برج راست و دوم خداوند دوم برج را و سيوم سيوم را و همچنين تا بآخر برج.و از بهر آنك ضرب آسانتر است از قسمت بود كه كسى را در درجهها دو و نيمگان افكندن دشخوار آيد و خاصه كه اندر او كسر نيمه است مردمان آسان كردن اين شمردن را گفتند كه بگير از اول برج تا بدان درجه و دقيقه كه اثنا عشريت او خواهى و اندر دوازده ضرب كن و آنچ گرد آيد سيگان بيفكن و هر برجى را سى گير و ابتدا از آن برج كن كه اندرو اثنا عشريت خواهى و بتوالى بروج همىرو.پس آن برج كه بدو رسى و او را سى درجه ندارى خداوندش خداوند اثنا عشريت آن درجه است كه خواستى.و آن چيزى است كه هم روميان و هم هندوان برو اتفاق كردند.بس عجب همىدارم از ياران ما چرا نيز نگردانيدند و او را بترتيب فلكها يا چيز ديگر نكردند.
و گر ازين رستند ديگر فضيحتها اندرو آوردند كه اين جاى ياد كردن آن نيست.و اندرين جدول خداوندان اثنا عشريت اندر بروج نهاديم و باللّه التوفيق.
(رجوع شود به التفهيم ص ٤١٥، ٤١٦).
-اثنا عَشَريّه-
(اصطلاح كلامى است) و گروهى را گويند كه امامت را در خاندان نبوت از حضرت على تا يازده نفر ديگر از فرزندان و فرزندان فرزندان او سرايت دهند كه آخرين آنها امام منتظر است و اينان را شيعى دوازده امامى هم گويند.
پيشواى فقهى آنان حضرت صادق الائمه