(رياض العارفين ص ٣٧) اى درويش در بند آن مباش كه علم و حكمت بسيار خوانى و خود را عالم و حكيم نامى و دربند آن مباش كه طاعت و عبادت بسيار كنى و خود را عابد و شيخ نام كنى كه اينها همه بلا و عذاب سخت است از علم و حكمت بقدر ضرورت كفايت كن و آنچه نافع است بدست آر و از طاعت و عبادت بقدر ضرورت بسنده كن و آنچه ما لابد است بجاى آور،در بند آن باش كه بعد از شناخت خداى،طهارت نفس حاصل كنى.(انسان كامل ص ٨١) در رياض السياحه است كه:انسان كامل را باسامى مختلف خوانند بجهات و اعتبارات مختلف از اين قرار:١-جبرئيل ٢-ميكائيل ٣-اسرافيل ٤-عزرائيل جبرئيل از جهت آنكه از عالم حقايق و رقايق خبر ميدهد،و ميكائيل از جهت آنكه معارف و مكارم بطالبان روزى ميدهد، اسرافيل از جهت آنكه از معاد و بازگشت، مريدان را آگاه ميفرمايد،عزرائيل كه قتل نفس امارۀ مريدان ميكند ٥-سيمرغ از جهت آنكه در پس قاف قالب مخفى شده ٦-سواد اعظم و بحر محيط كه پرتو شفقت بر هر كسى مياندازد ٧-ابر و سحاب گويند كه طالبان را از معارف سيراب ميكند، ٨-آفتاب گويند كه از پرتو انوار او جهان روشن گردد،٩-آدم گويند كه معلم طالبان راه هدايت است،١٠-نوح گويند كه نجات‌دهندۀ طوفان بلا است،١١-ابراهيم گويند كه از نار هستى گذشته و غرور خواهش را كشته و خليل خلق گشته،١٢- موسى گويند براى آنكه فرعون هستى را بنيل نيستى غرق كرده،١٣-خضر گويند كه آب حيوان علم لدنى خورده و بحيات جاودانى پى برده ١٤-الياس گويند كه جالوت هستى را كشته و خليفۀ خدا گشته است ١٥-اكسير اعظم گويند و خليفه خدا،بالغ،دانا،صاحب زمان،مكمل، ترياق فاروق.عادل،يگانه،كبريت احمر، ترسا،مرآت،مطرب،درويش،صوفى، مرشد،شيخ،مؤمن،ممتحن،محسن،عارف، معشوق،عزيز،آينه،جام جم،شافى،كافى، كون جامع،كامل و مكمل،جام جهان نما، ترياق بزرگ نيز نامند.

(رياض العارفين ص ٢٣-رياض السياحه ص ١٤٦) و بدان كه انسان كامل را بايد چهار چيز به كمال باشد:اقوال نيك،افعال نيك، اخلاق نيك و معارف.

(انسان كامل ص ٤) شاعر گويد:

وجه آدم آينه اسما كند
عكس خود در صورتش پيدا كند
نقش آدم را رقم نوعى زند
كه دو عالم را درو پنهان كند
* جام جهان‌نما دل انسان كامل است
مرآت حق‌نما به حقيقت همين دل است