آن برجها كه بر صورت مردم است يكى جوزا و دوم سنبله و ميزان و نيمۀ نخستين از قوس و دلو.و اين از جهت صورتهاى ايشان كه پيشتر نموديم كه بر صورت مردم‌اند،و ميزان صورت مردم ندارد.و لكن چون او را بر گونه‌هاى صورت كنند علامت را صورتى فزايند، يا مردم يا مرغ يا دست ساده بى‌مردم تا ترازو را گرفته دارد.و اما برجهاى چهارپاى حمل و ثور و اسد و نيمۀ پسين از قوس‌اند.و گه‌گه اول جدى بر اين شمرند.آنگاه ازين برجها حمل و ثور كفشكى‌اند و اسد چنگالى و قوس سم‌دار.

و باز از آن بروجها بجمله هست كه بر گروهى از حيوان دلالت كنند چون اسد و عقرب و قوس و حوت كه دليل ددگانند.و چون جوزا و سنبله و حوت و دو ثلث پسين از جدى كه دليل مرغانند.

و چون سرطان و عقرب و قوس و جدى كه دليل خزندگانند.و چون سرطان و عقرب و حوت كه دليل جانوران آبى‌اند.

و هندوان اندرين زيادت تفصيل دارند و همى‌گويند كه برجهاى مردم جوزا و سنبله و ميزان و نيمۀ پيشين از قوس است و نيمۀ پسين از دلو.و اين را دو پايان خواند.و برجهاى چهارپايان حمل و اسداند و نيمۀ پسين از قوس و نيمۀ پيشين از جدى.و اما آبى و خزنده خود پيشين ازين حكايت آن كرديم ازيشان.

جوزا و سنبله و ميزان بلندآوازند.

و جوزا از ميانشان سخنگوى است با زفان روان.و حمل و ثور و اسد نيم آفازند.و جدى و دلو سست‌آوازند.و سرطان و عقرب و حوت بى‌آوازند.و اين آنگاه بكار آيد كه ستارۀ سخن اندرين برجها باشد يا بصلاح آمده يا تباه شده.

(رجوع شود به التفهيم ص ٣١٩، ٣٢١)

بُرُوجِ نِكاحىّ

-(اين اصطلاح از اصطلاحات احكام نجوم و علوم غريبه است.) بر اساس محاسبات نجومى و قواعدى كه مبتنى بر علوم غريبه است پارۀ از بروج دلالت بر كثرت نكاح كند و پارۀ دلالت بر قلت آن مثلا گفته‌اند:حمل،ثور، اسد جدى و حوت دلالت بر حرص و ولع در جماع دارند و قوس و ميزان دلالت بر قلت آن و ثور و اسد و عقرب و دلو دليل بر عفت‌اند و پرهيزكارى زنان نمايند و سرطان و حمل و ميزان دلالت بر فساد آنها كنند و جوزا و سنبله و قوس و حوت دلالت بر ميانه‌روى آنان كند.

(از التفهيم ص ٣٢٢)

بُرُوج هَوائىّ

-(از اصطلاحات احكام نجوم است)رجوع شود به بروج مثلثۀ هوائى و بروج مائى و بروج نارى.(و شمس المعارف الكبرى ص ٤٨)

بِرْجيس

-(اين اصطلاح نجومى است)و ستارۀ بود بين ثريا و عيوق يعنى ما بين آن دو و دو ستاره بود كه يكى را برجيس و آن دگر را مرجف نامند(از صور كواكب ص ٩٢)

بَرْشَاوُش

-(اين اصطلاح نجومى است)و نام صورتى بود از ستارگان كه