-(اصطلاح فقهى و عرفانى) تسبيح در لغت منزه دانستن حق باشد از نقائص امكان و امارات حدوث و از عيوب ذات و صفات است چنانكه قديس و در اصطلاح تسبيحات«سبحان الله و الحمد لله و لا اله الا الله اكبر»گفتن باشد.

از شرح لمعه ج ١ ص ٦٤،٩٧-كشاف ج ١،ص ٧٠٣).

و بر ذوق جوانمردان طريقت:

اينجا سباحت اسرار دوستان است بحار اجلال حق را،ايشان در بحر نور اعظم غواصى ميكنند و جواهر توحيد بيرون همى‌آرند و در سلك ايمان ميكشند،جوانمردانى كه قدم بر بساط قرب دارند.بحد اتحاد رسيده و دوئى برخاسته و دست اغيار از ايشان كوتاه شده و سرهاشان بر حقايق حق مطلع شده،از علايق و خلايق ببريدند، تا مجاور كعبۀ وصال شدند.بوسائط و شرائط بگذشتند:معتكف كوى اقبال شدند.(از عده ج ١٥ ص ٤٥).

و گفته‌اند«التسبيح نصف الميزان و الحمد يملأه و لا اله الا الله ليس له حجاب دون الله حتى تخلص اليه»(عده ج ٨ ص- ١٥٧).

جامى گويد:

حمد و تسبيح حق بدين قانون
كه رسانيده شد بعرض اكنون
بلسان دلالت آمد و حال
نه بترتيب لفظ و حرف و مقال
وين بسمع خرد شده مدرك
و اندر اين نيست هيچ كس را شك
ليك ارباب كشف و اهل بيان
در جماد و نبات و هر حيوان نطق ديگر همى‌كنند اثبات
در جميع مواطن و اوقات
همه هستند زنده و گويا
خالق خويش را بجان جويا
حمد و تسبيح حق همى‌گويند
راه قرب و رضا همى‌پويند
تيزگوشان كه شمعشان مبدل
شد بسمع ذكر ز نور ازل
حمد و تسبيحشان همى‌شنوند
گر به اهل نظر نمى‌گروند

تَسْبيحۀ صُغْرا

-(اصطلاح فقهى)مراد «سبحان الله سبحان الله،سبحان الله»است

تَسْجيع

-اين اصطلاح اهل عروض است و آن را سجع هم مى‌گويند رجوع به سجع شود.

تَسْخير

-(عرفانى)اين اصطلاح مأخوذ از قرآن مجيد است كه فرمودند و سخر لكم الفلك لتبحرى فى البحر و در نزد اهل ذوق يعنى تسخير نفس ناطقه نفس اماره را.

تَسْديس

-(اصطلاح هيوى)گويند هر هر يك از بروج دوازده‌گانه اگر ناظر به برج سوم از خود بود بتوالى تسديس نامند زيرا دو از ١٢ ميشود دو دوازدهم كه مساوى يك ششم است و البته ميان آن و برج سوم كه با آن مقايسه ميشود ٦٠ درجه فاصله است و اگر ناظر به برج چهارم بود بعد از خود قهرا تربيع بود زيرا ميان دوازدهم اولين سه برج است و سه دوازدهم مساوى با يك چهارم است و اگر ناظر ببرج پنجم بود تثليث است زيرا چهار دوازدهم مساوى با يك سوم است و البته فاصله در تربيع ٩٠ درجه و در تثليث صد و بيست درجه است و اگر