(از رسائل جابر ص ١٧،٢٢) و گويند حمل،اسد و قوس حار يابس‌اند ثور،سنبله و جدى بروج خاكى‌اند ميزان،دلو و جوزا بروج هوائى‌اند سرطان و عقرب و حوت بروج آبى‌اند.

بُرُوجِ خُشْك

-(اين اصطلاح احكام نجوم است)رجوع شود به بروج گرم.

بُرُوجِ ذُكُور

-(اين اصطلاح احكام نجوم و علوم غربيه است.) اصحاب احكام و علوم غريبه شش برج را از دوازده برج ذكور ميدانند كه حمل،جوزاء،اسد،ميزان،قوس،دلو است.

(رجوع شود به رساله نجوميات اخوان ص ٧٦).

بُرُوجِ ربيعِىّ

-(اين اصطلاح نجومى و هيوى است)منطقة البروج را بر حسب دوائر شش‌گانۀ موهوم بدوازده قسمت كرده‌اند كه بروج دوازده‌گانه را تشكيل ميدهد و قهرا سه برج از آن دوازده برج ربيعى است كه حمل و ثور و جوزا باشد و سه برج صيفى كه سرطان،اسد و سنبله باشد و سه برج خريفى است كه ميزان، عقرب و قوس باشد.

و سه برج شتوى كه جدى،دلو و حوت باشد و قهرا شش برج اول شمالى است و شش برج دوم جنوبى است.

سه برج اول را توأمين و سه برج دوم را عذراء و سه برج سوم را رامى و سه برج چهارم را ساكب الماء نامند.

برج حمل شامل ١٣ ستاره است و ثور ٣٣(رجوع به صور كواكب شود).

بُرُوجِ روزى

-(اين اصطلاح هيوى و نجومى است)اصحاب احكام نجوم بروج را از لحاظ نر و ماده بدو قسم تقسيم كرده‌اند،بروج نر را بروج روزى و بروج ماده را بروج شبى ميدانند و گويند ستارگان روزى در بروج روزى نيرومندترند و ستارگان شبى در بروج شبى.

رجوع شود به كواكب ليليه و نهاريه و رجوع به طبايع بروج و رجوع(به التفهيم ص ٣١٨ شود).

بُرُوجِ شَمالىّ

-(اين اصطلاح هيوى است)ابو ريحان گويد:

برجهاى شمالى شش‌اند،حمل و ثور و جوزا و سرطان و اسد و سنبله.زيرا ك منطقة البروج بدين برجها سوى شمال افتادست از معدل النهار.و شش برج ديگر جنوبى‌اند.و اما از منازل قمر چهارده شماليست آنچ اندر برجهاى شمالى‌اند.

و آن از اول شرطين است تا بآخر سماك.

و باقى چهارده منزل از اول غفر تا بآخر بطن الحوت جنوبى‌اند.

(رجوع شود به التفهيم ص ١١٦)

بُرُوجِ سرد

-(اين اصطلاح احكام نجوم است)رجوع شود به بروج گرم.

بُرُوجِ ظُلْمانىّ

-(اين اصطلاح نجومى است)پارۀ از بروج را اهل احكام و نجوم تاريك دانند از جمله اسد،عقرب، جدى را به غايت تاريك دانند و ميزان و سنبله را مايه اندك ظلمت و تاريكى دانند.