فرهنگ معارف اسلامی - سجادی، جعفر - الصفحة ٢٣٩ - اعتِكاف
جان چو جانان را بديد آسوده گشت از جستجو
ترتيب آن در اصطلاح فقها توقف كردن مرد باشد در مسجد جامع و زن در خانه خود با نيت درنگ براى عبادت خاص و آن شخص را معتكف گويند عمل اعتكاف مستحب مؤكد است خصوصا در ده روز آخر ماه رمضان و اقل آن سه روز است و روز سوم روزه بر او واجب شود و اساس اعتكاف در حرمين است و بعد از او مسجد جامع بدين ترتيب كه بايد نيت كرده و روزه بگيرد و سه روز از مسجد خارج نشود مگر براى انجام حوائج ضرورى رجوع شود به فرهنگ مصطلحات عرفا تأليف نگارنده و نيز رجوع شود به(شرح لمعه ج ١ ص ١٣٣-دستور ج ١ ص ١٣٥) در معتقد الاماميه آمده است:
و از شرائط اعتكاف روزه داشتن است،براى آنكه خلافى نيست در آنكه هر كه ذمت وى باعتكاف مشغول باشد،چون روزه دارد.ذمت وى بيقين برى گردد.و نه چنين است،اگر روزه ندارد.
ديگر آنكه خداى تعالى فرموده:
«وَ لاٰ تُبَاشِرُوهُنَّ وَ أَنْتُمْ عٰاكِفُونَ فِي الْمَسٰاجِدِ»، يعنى:با زنان خود مباشرت مكنيد و حال آنكه شما اعتكاف ميداريد در مسجدها! و اعتكاف لفظى شرعى است محتاج بيان باشد.و چون خداى تعالى آن را بيانى نكرد،و رسول را ص ديدند كه اعتكاف نگرفت الا با روزه،پس فعل وى بيانى باشد.
و از وى روايت كردهاند كه عمر خطاب را گفت:
«اعتكف و صم» يعنى:
اعتكاف گير و روزه دار.فرموده است:
«لا اعتكاف الا بصوم» ، يعنى:اعتكاف نباشد الا بروزه.
و شرطى ديگر آنست كه اعتكاف در يكى از چهار مسجد بايد گرفت:در مسجد حرام،و مسجد نبى ص،و مسجد كوفه،و مسجد بصره.اجماع است كه اعتكاف [اين]مسجدها صحيح است و منعقد،و بر صحت و انعقادش در مسجدهاى ديگر دليلى نيست،و هر كه دعوى كند كه صحيح است بر وى دليل بود.
و بايد كه سه روز بود،و در صحت اين خلافى نيست،كمتر از سه روز را دليل بايد،و ملازم بودن در مسجد هم شرط است در صحت اعتكاف،مگر كه عذرى بود بيرون رفتن را،و بنزد اين طائفه روا بود كه از براى پرسيدن بيمار و تشييع جنازه بيرون رود.
و دليلش آنست كه حث رسول ص يعنى:دعوى كردن وى با اين،و تحريص وى عام است همۀ احوال مكلف را.
و چون بيرون رود در زير سقف باختيار بنهايستد.و اگر بروز افطار كند، يا بشب جماع كند،اعتكافش باطل شود، با سر بايد گرفت و كفارت ماه رمضان ببايد داد.
دليلش: «وَ لاٰ تُبَاشِرُوهُنَّ وَ أَنْتُمْ عٰاكِفُونَ فِي الْمَسٰاجِدِ» ،از مباشرت مطلق نهى كرده است،و فرقى نه نهاده است ميان روز و شب.
و اگر در روز جماع كند،دو كفارت لازم آيد:يكى از براى روزه،و يكى براى اعتكاف.
و اگر زن نيز اعتكاف گرفته بود،و