نورى و ابو حمزه و دقاق را بگرفتند و قتل‌شان بفرمودند،سياف شمشير بركشيد، نخست نورى در پيش آمد،سياف گفت اين چه دليرى است؟گفت حيات من بر ياران ايثار است و ما را جوانمردى ناچار،سياف بگريست فرياد برآورد،خليفه قاضى را گفت تفحص كن،نورى را بخواند و ازو مسائل فقهى پرسيدند بصواب جواب داد.

(از شطحيات ص ٣١).

جواهِرِ اوّل

-(اصطلاح فلسفى)مراد از جواهر اول يا جواهر اولى اشخاصند.

خواجه طوسى گويد:و اين هر پنج (ماده،صورت،جسم،عقل و نفس)يا جزوى باشند يعنى اشخاص و آن را جواهر اولى خوانند و يا كلى باشند يعنى انواع و اجناس و آن را جواهر ثانيه خوانند و ثالثه نيز در مرتبت بعد از نوع يعنى اجناسند.

(اساس الاقتباس ص ٣٨).

«الجواهر الاولى هى اشخاص الجواهر.

و انما تدل على الاشخاص المشار اليها...ان الجواهر صنفان اول و ثوان...جواهر ثوانى و هى التى تقال على موضوع يخصها انه يحمل اسمها وحدها على موضوعها».

(از مقولات ارسطو ص ٢٨،١٥،١٨).

و بالجمله جواهر اول،شخص جوهرى است مانند«هذا الانسان المشار اليه»و جواهر ثوانى انواعى هستند كه تحت آنها اشخاص است مثلا زيد مشار اليه مندرج در نوع خود است كه انسان باشد و انسان در جنس خود است كه حيوان باشد.

جَواهِرِ بَسيْطِ جِسْمانى

-(اصطلاح فلسفى)مراد عناصر اربعه‌اند در حال خلوص و محوضت.

(شرح قيصرى ص ١٨).

جَواهرِ بَسيطِ رُوحانى

-(اصطلاح فلسفى)مراد عقول و نفوس مجرده‌اند.

(شرح قيصرى ص ١٨).

جَواهِر رُوحانى

-(اصطلاح فلسفى) مراد عقول و نفوس‌اند.

(اخوان ج ٣ ص ١٣٦).

جَواهِر سِفْليّه

-(اصطلاح فلسفى)مراد عناصر و ماديات‌اند.

(از اخوان ج ٣ ص ١٠٣).

تركيبات ديگر فلسفى و عرفانى:

جَواهِر عُلُوم

-عبارت از حقايقى است است كه قابل تبديل و تغيير نمى‌باشد و باختلاف ازمنه و شرايع و امم مختلف نشود.

جَواهرِ عِلويّه

-(اصطلاح فلسفى)مراد افلاك و كواكب‌اند و گاه بر مجردات نيز اطلاق شده است.

(از اخوان ج ٣ ص ١٠٣).

جَواهرِ غاسِقَه

-(اصطلاح فلسفى) مراد اجسام است.

جَواهرِ غاسِقَۀ ميته

-(فلسفى)مراد اجسام و جامدات است.(از مجموعۀ دوم مصنفات ص ١٠٩).

جَواهرِ القائِمَة بِذاتِها

-مراد عقول مجرده‌اند(از مجموعۀ دوم مصنفات ص ٢٢٨).

جَواهرِ مَعْدَنيّه

-(فلسفى)مراد معدنيات است(از شفا ج ١ ص ٢٥٤)

جَواهرِ مُفارَقه

-(فلسفى)عقول و نفوس،عالم ما وراء طبيعت.

جَوءِ جَوء

-(نجومى)از ستارگان اجزاء سفينه.

جُود

-(فلسفى،اخلاقى) يعنى بخشش عرفا ميگويند:جود افادۀ چيزى است كه شايسته باشد بدون غرضى كه عايد