فرهنگ معارف اسلامی - سجادی، جعفر - الصفحة ٦ - آبريزان
عقل كل و نفس كل و خيال كل باشد صورت نبندد.
از اين بيان معلوم ميشود كه بر عقول و نفوس نيز اطلاق آباء شده است.
(شرح نهج البلاغه ص ١٤ چاپ قديم) ميبدى در شرح بر ديوان حضرت امير مينويسد:«معدن و نبات و حيوان را مواليد ثلث ميگويند،افلاك را آباء،و عناصر را امهات،چه از حركات افلاك بر بالاى عناصر اين سه متكون ميشوند».
(حاشيه نهج البلاغه لاهيجى ص ١٤) بعضى از فلاسفه از جمله حاجى سبزوارى فلك ثوابت را نيز از جملۀ آباء نمىدانند و از اين رو آباء سبعه گويند.
و درياى نور يعنى عالم ملكوت را نيز گويند.
(از انسان كامل ص ١٦٤).
آبان
-(اصطلاح نجومى و گاهشناسى):نام ماه هشتم است از سال شمسى و آن هنگامى بود كه خورشيد در برج عقرب بود و اين كلمه نام فرشتهاى بود موكل بر آهن كه تدبير امور و مصالح ماه آبان بدو متعلق بود.
و نيز نام روز دهم باشد از هر ماهى شمسى و فارسيان چون نام روز با نام ماه موافق افتد آن روز را مبارك دانند و در آن روز عيد گيرند و جشن سازند.
رجوع شود به ماه و سال.
(و آثار الباقيه ص ٢٢٤).
ابو ريحان گويد:در اين روز وقايع مهمى واقع شده است.
پارۀ گفتهاند و نام فرشتۀ بود موكل آب،گويند اگر در اين روز باران ببارد آبانگاه مردانست و اگر نبارد آبانگاه زنان(ظاهرا موكل آب درست است).
آبانگاه
-رجوع به آبان شود.
آب پيكران
-(اصطلاح نجومى)ست كواكب و ستارگان را گويند عموما و روشنائى و رونق سى و شش پيكر منجمان باشد كه آن را وجوه خوانند.
آب جارى
-(اصطلاح فقهى)و آب جارى آبى است كه جريان داشته باشد مقابل آب راكد و در اصطلاح فقها هر آبى است كه از زمين جوشد سواى چاه «هو النابع من الارض مطلقا غير البئر»و آن طاهر و مطهر(پاك و پاككننده) نجاسات و متنجسات است(شرح لمعه ص ٩،١١)رجوع بماء الجارى شود.
آب راكد
-(اصطلاح فقهى)آب راكد آبى است كه جريان نداشته باشد و آن يا كر است و يا قليل يعنى كمتر از كر و اين چنين آبى در صورتى كه مضاف نباشد پاك است و لكن پاككننده نيست.رجوع با جارى و ماء الكر شود.
آب قَليل
-(اصطلاح فقهى)و آن آبى است كه كمتر از كر باشد و جارى آن طاهر و مطهر است و راكد آن طاهر و غير مطهر است.رجوع بماء القليل و ماء الكر شود.
آب كَثِير
-(اصطلاح فقهى)آبى است كه زيادتر از حد كر باشد و مقابل آب قليل است اين چنين آبى پاك و پاككننده است.(شرح لمعه ص ١٧).رجوع بماء الكر و ماء الكثير شود.
آبريزان
-(اصطلاح گاهشناسى )و روز سيزدهم تير ماه است.
گويند در زمان يكى از ملوك عجم