فرهنگ معارف اسلامی - سجادی، جعفر - الصفحة ٤١٢ - بُرُوجِ مُسْتَقيمَةُ الطُّلُوع
مثلثه را بگردند و در هر يكى ١٢ بار قران كنند باول حمل بازآيند در نهصد و شصت سال و آن را قران بزرگ خوانند و قران زحل و مريخ را تنها برج سرطان كنند كه در هر سى سال يك بار بود.
(از التفهيم ص ٢٠٨-٢٠٩) در جاى ديگر گويد:برجهاى مثلثه را يك چيز شمرند هر چند سهاند.و حكم ايشان يا يكى باشد يا نزديك يك بديگر.
پس مثلثه نخستين حمل و اسد و قوس است آتشى گردآرنده و بركننده و تفصيل دلالت برجهاى او آنست كه حمل را آن آتشهاست كه همىفروزند و بكار دارند.
و اسد را آن آتشها كه اندر سنگ و درخت بود.و قوس را آن آتشهاى غريزى است كه از دل جانور بتن او پراكنده همىشود.
و مثلثه دوم ثور و سنبله و جدى است، خاكى دهنده از توانگرى.و تفصيلش آنست كه ثور را آن گياههاست كه تخم ندارند.و سنبله را آنچ تخم دارد و درخت او خرد بود.و جدى را آنچ بالا گيرد و دراز و بزرگ شود.و مثلثۀ سيم جوزا و ميزان و دلو هوائى است،بادى پراكنده و بتفصيل جوزا را آن هواى معتدل است كه زنده كند و زنده دارد.و ميزان را آن هواست كه درختان از وى ببالند و آبستن شوند و ميوه برسانند.و دلو را هواى آشفته و زيانكار.و مثلثۀ چهارم سرطان و عقرب و حوت آبى است بستاننده.و بتفصيل سرطان را آب خوش و پاك.و قرب را آب آميخته و سخت رو.و حوت را آب شور و گنده و ناخوش.
(رجوع شود به التفهيم ص ٣٥٢)
بُرُوجِ مُثَلَّثَۀ تُرابِىّ
-(اين اصطلاح احكام نجوم است)اصحاب اين فن پارۀ از بروج را خاكى دانند كه آن ثور،سنبله و جدى بود.
بُرُوجِ مُثَلَّثَه مائِىّ
-(از اصطلاحات احكام)نجوم است و بروج مائى عبارتند از:سرطان،عقرب و حوت.
بُرُوجِ مُثَلّثَۀ نارىّ
-(از اصطلاحات احكام نجوم و علوم غريبه است)و بروج نارى عبارتند از حمل،اسد و قوس.
بُرُوجِ مُثَلَّثَۀ هَوائىّ
-(از اصطلاحات احكام نجوم است)و مراد:جوزاء ميزان و دلو است.
و همچنين برجهاى.ثور،اسد و عقرب را ثابت الزمان و برجهاى حمل، سرطان و ميزان را منقلب الزمان دانند.
(رجوع شود به رساله دوم از رسائل اخوان در باب نجوم ص ٧٧،٧٨)
بُرُوجِ مُذَكَّر
-(اين اصطلاح نجومى است)رجوع به بروج ذكور و بروج ماده شود.هندوان همۀ بروج ماده را سعد و همۀ بروج نر را نحس ميدانند به عكس آنچه در بين تازيان معروف بوده است.
(رجوع به طبايع بروج شود)
بُرُوجِ مردم
-(اصطلاح نجومى) منظور بروج مذكر است.
رجوع به بروج مذكر و بروج نر شود.
بُرُوجِ مُسْتَقيمَةُ الطُّلُوع
-(اين اصطلاح نجومى و هيوى است)بروج مستقيمة الطلوع عبارتند از سرطان،اسد،