اخوان الصفا بروج را بدين سان تقسيم كرده‌اند شش برج شمالى و شش برج جنوبى شش برج مستقيم الطلوع و شش برج معوجة الطلوع،شش برج مذكر و شش برج مؤنث،شش برج نهارى و شش برج ليلى،شش فوق زمين و شش تحت زمين،شش برج همواره در صعودند و شش برج همواره در هبوط،شش در يمين‌اند و شش در يسار،شش از حيز آفتاب است و شش از حيز ماهتاب.

(رساله نجوم ص ٧٦) و البته بطورى كه ملاحظه ميشود اين تقسيم از جهت حالات و اوضاع خاص منطقة البروج است در گردش يوميه و يا حركت انتقالى و وضعى خود و با رعايت همين اوضاع است كه گويند:

از بروج دوازده‌گانه سه ربيعى است كه بطرف شمال صعود كند.يعنى حمل، ثور و جوزا.

و سه صيفى كه بطرف شمال هابط بود يعنى سرطان،اسد و سنبله.

و سه خريفى است يعنى ميزان، عقرب و قوس.

و سه شتوى است يعنى جدى،دلو و حوت.

ابو ريحان در باب حالات ستارگان واقع در بروج و خواص و اوضاع آنها گويد:

و آفتاب ميانۀ ستارگانست و كارهاى ايشان بدو بسته است،و خاصه روشنائى ماه و رجوع متحيره.و فرق ميان سفلى و علوى آنست كه زهره و عطارد هر يكى را از آفتاب بعدى است معلوم كه از وى نگذرد نه بمشرق بامدادان و نه بمغرب شبانگاهان.و چون از آفتاب بزودى رفتن بگذرند فرو شدن ايشان از پس فرو شدن آفتاب باشد تا شباهنگام بمغرب بديدار آيند،و ديدار ايشان هر شبى پيداتر بود، كه دورى از آفتاب بيشتر همى‌شود تا آنگاه كه بدان حد رسند كه دورترين دورى ايشانست از آفتاب.آنگه بازگردند،و زودى رفتن ايشان كمتر شود.و باز با آفتاب نزديك آغازند شدن.چون كمى رفتن بحدى رسد كه ايستادن واجب كند، ايشان را مقيم الرّجوع خوانند.آنگاه بازگردند و باشگونه روند از پس اين ايستادن،و سبكتر همى‌شوند اندر رجوع تا بشعاع آفتاب ناپديد شوند.و آن غايبى شباهنگامى است آنگه از آفتاب بگذرند و بديگر سوى او شوند و اندر رجوع گران گردند،و پيش از آفتاب آغازند برآمدن، تا بديدار چشم را پديد آيند،چون از شعاع او بيرون آيند.و اين را پديد آمدن بامدادين خوانند.و گرانى ايشان اندر رجوع همى‌افزايد تا بحد ايستادن بر جاى رسد.آن هنگام ايشان را مقيم الاستقامة خوانند.آنگاه از پس ايستادن مستقيم شوند و راست روند،تا بغايت دورى ايشان از آفتاب رسند.آنگاه بمستقيمى باز بآفتاب نزديك آغازند شدن،تا ناپديد شوند بروشنائى آفتاب.و اين غايبى بامدادين بود.و چون بآفتاب اندر رسند و از او بگذرند پديد آيند بمغرب شباهنگام چنانك پيش بودند،وز نخستين حال بازگيرند.

فاما ستارگان علوى دورى ايشان را از آفتاب هيچ حدى نيست،و لكن آفتاب ازيشان