-(اين اصطلاح كلامى است) و يكى از فرق اسلامى و كلامى را گويند اينان بامامت عبد اللّه افطح گويند بعد از حضرت صادق و گويند امامت از حضرت صادق نه به اسماعيل نقل يافت و نه حضرت موسى و بلكه به افطح انتقال يافت در منشأ اين عقيده و اينكه اصولا فرزندى بدين نام بوده است يا نه اختلاف زياد است.

(ملل و نحل شهرستانى ص ٧٨)

افْعال

-(اين اصطلاح كلامى است) افعال جمع فعل است متكلمان اين اصطلاح را از اين روى بكار دارند و مورد بحث قرار دهند كه روشن كنند كه افعال خداى متعال چگونه بود،از نوع فعل بندگان بود يا نه و او را در افعال خود هدفى بود يا نه و اگر هدفى بود عايد بدو شود و يا به بندگان و اصولا فعل او از نوع ابداع است يا تخليق.

در كتاب معتقد الاماميه آمده است كه اماميه اعتقاد كرده‌اند كه افعال خداى تعالى همه حسن است،و هيچ چيزى - بى‌غرض و حكمتى نيست،و آن نفع خلقان است يا نفع آنچه بدان خلقان نفع گيرند، يا از براى دفع ضرر است از ايشان.و روا نباشد كه بى‌غرض بود،از براى آنكه فعل بى‌غرض عبث باشد.و آن غرض با وى راجع نباشد،زيرا كه نفع و ضر و حاجت بر وى روا نيست،پس بنماند الا آنكه راجع با خلقان باشد.

(رجوع شود به معتقد الاماميه ص ٣٧)

افْعال تَعَجّب

-(اصطلاح ادبى)افعال تعجب آنها هستند كه در مقام شگفتى از امرى ايراد شوند و آنها«ما افعل و افعل به» است و از فعل درست شود با شرائط زير.

١-فعل ثلاثى باشد.٢-قابل تصرف باشد.٣-قابل فضل و برترى باشد.٤-از افعال منفى نباشد.٥-از افعالى كه وزن افعل داشته باشند نباشند و در مورد فقدان اين شرائط متوسل«باشد و اكثر»شوند چنانكه در افعل تفضيل مانند «ما احسن زيدا»و«ما احسن بزيد»و جمله‌هاى ديگرى براى تعجب آمده است كه از سياق كلام دانسته ميشود و قاعده‌اى ندارد مانند «كَيْفَ تَكْفُرُونَ بِاللّٰهِ وَ كُنْتُمْ أَمْوٰاتاً فَأَحْيٰاكُمْ -سبحان اللّه ان المؤمن لا ينجس-واها لليل ثم واها».

(از سيوطى ص ١٣٥-١٥٤)

افعالِ رَسُول

-(اصطلاح كلامى، فقهى)يكى از مستندات فقه مسلمانان عمل حضرت رسول است در معتقد الاماميه آمده است:

فعل آن باشد كه موجود شود پس از آنكه معدوم باشد.و افعال رسول را ص از جهت عقل واجب نيست متابعت كردن، زيرا كه وى ص مخصوص باشد بعبادتى كه ما را در آن مصلحت نباشد،ليكن از