ممكنات را در علم حق كه حقايق موجودات است اعيان ثابته گويند.(تعريفات ص ١٩) حكما كليات را ماهيات و حقايق و جزئيات آنها را هويات نامند و بنا بر اين ماهيات عبارت از صور كليۀ اسمائيه‌اند كه متعين در حضرت علميه‌اند و بواسطۀ فيض اقدس اعيان ثابته و استعدادات اصلى آنها در علم حاصل ميشوند و بواسطۀ فيض مقدس آن اعيان در خارج تحصل يابند با لوازم و توابع خود و هر يك از اعيان مانند جنس‌اند نسبت بمادون خود و واسطه در وصول فيض‌اند بمادون خود تا آنكه منتهى شود باشخاص مانند واسطۀ عقول و نفوس مجرده نسبت بمادون خود از آنچه در عالم كون و فساد است.

بعضى از متكلمان حد فاصلى ميان موجودات و معدومات قائل بوده و گويند:

ممكنات قبل از وجود يعنى معدومات ممكنه نه موجودند و نه معدوم بلكه ثابت‌اند و بنا برين آنان از كلمه و اصطلاح اعيان ثابته و ثابتات واسطۀ ميان وجود و عدم را ميخواهند و گويند ميان معدومات ممكنه و معدومات غير ممكنه(محالات و ممتنعات) فرقى هست باين معنى كه معدومات ممكنه معدوم محض نمى‌باشند و معدومات غير ممكنه معدوم محض‌اند و چون ميان آن دو اين فرق هست و از طرفى معدومات ممكنه موجود هم نيستند بنا بر اين ثابت‌اند و آنها را اعيان ثابته ناميده‌اند و گويند اعيان ثابته در ظرف ثبوت رائى و مرئى و سامع و مسموعند بصفات ثبوتيه يعنى به سمع ثبوتى و غيره.«و نسبة معينه هى المسماة بالاعيان الثابتة سواء كانت جزئية او كلية».

(شرح فصوص ص ١٧) «اعيان الممكنات رائية مرئية و سامعة مسموعة برؤية ثبوتية و سمع ثبوتى فعين الحق ما شاء من تلك الاعيان و وجه عليه دون غيره».

(اسفار ج ٣ ص ٣٨ و رجوع شود به شرح قيصرى بر فصوص ١٥-١٦ و ١٩) «ذهب جماعة من المتكلمين الى ان المعدوم الممكن ثابت فى الخارج و بينوه على ان الوجود ليس هو الثبوت فى الخارج بل أمرا مغايرا له و جوزوا خلو الماهية عن الوجودين الخارجى و الذهنى حال كونه ثابتا فى الاعيان».

(شرح حكمة العين ص ١٢٠ و رجوع شود باسفار ج ١ ص ١٠٢ و رسائل ص ١٨٨ و ١٩٤)

اعْيانِ خارِجِيَّه

-(اصطلاح فلسفى، عرفانى)مراد موجودات خارجى‌اند در مقابل موجودات ذهنيه و صور علميه حق كه اعيان ثابته‌اند رجوع شود باعيان ثابته.

اعيانِ مُتَقَرِّره

-مراد موجودات خارجى است.(اسفار ج ١ ص ٥٢)

اعيانِ نَجِسَه

-(اصطلاح فقهى)و آن ذواتى است كه نجس‌اند و يا اشيائى كه بالذات نجس‌اند نه متنجس كه بواسطه برخورد با نجاسات نجس شده باشند مانند «بول-غايط،مردار،سگ،خوك و...» كه ذاتا نجس‌اند و لكن«لباس،فرش،ظرف» و جز آنها اگر نجس شوند متنجس‌اند اين قسم از نجاسات قابل تطهيرند و قسم اول يعنى اعيان نجسه پاك نمى‌شوند(از الفقه...ص ١٤) .