-(اين اصطلاح فلسفى است) و مبين ثنويت است بدين معنى كه پارۀ از ملتها در مبدأ آفرينش و انتساب موجودات به آفرينش نخستين قائل بدو اصل شده‌اند مانند اعتقاد بنور و ظلمت كه به قول اخوان الصفا از اصول اعتقاد به مذهب زردشت است و همين طور اعتقاد به خير و شر و اعتقاد به اهورامزدا و اهرمن.

(رجوع شود به رسالۀ اول آراء و ديانات اخوان ص ٤٢١).

اضافَة

-(اين اصطلاح ادبى و فلسفى است)در ادب آن باشد كه كلمۀ را نسبت دهند بكلمۀ ديگر(نفس نسبت را اضافه گويند)نه بطور نسبت اسنادى تام و بلكه بطورى كه آن دو كلمه در حكم يك كلمه شوند اول را مضاف دوم را مضاف اليه نامند.اضافه بر دو قسم است يكى اضافۀ لفظى و ديگرى اضافۀ معنوى اضافۀ لفظى اضافت صفات(اسم فاعل،مفعول،صفات مشبهه و مصدر)باشد به معمول خود كه مفيد تخفيف است يعنى در مفردها تنوين حذف شود و در تثنيه و جمع‌ها نونهاى عوض رفع،مثل«ضارب زيد و ضاربا زيد» و اضافت معنوى جز اينها باشد و در اين گونه اضافه‌ها مضاف از مضاف اليه گاه كسب تعريف كند و آن در صورتى باشد كه مضاف اليه معرفه باشد و مضاف نكره مانند«كتاب على»و گاه كسب تخصيص كند و آن در صورتى باشد كه هر دو نكره باشند مانند«غلام رجل»و گاه كسب تذكير كند مانند«انارة العقل مكسوف بطوع الهوى»كه مكسوفة نگفته است و يا بعكس كسب تأنيث كند مانند«كما شرقت صدر القناة من الدم»و فوائدى ديگر رجوع شود به(مغنى اللبيب ص ٢٤٥-سيوطى ص ١٢٩-١٣٤).

اضافت يا ملكى است به تقدير لام مانند«كتاب على»كه در معنى«كتاب هو لعلى»است يا بيانى است به تقدير من مانند«خاتم فضة»يعنى«خاتم من فضة»و «ثوب خز»يعنى«ثوب من الخز»و گاه ظرفى است به تقدير«فى»مانند«مكر الليل و النهار».يعنى«مكر فى الليل و فى النهار» بايد دانست كه مضاف اليه بواسطۀ مضاف همواره مجرور ميشود.

و نزد اهل نظر و فلسفه يكى از مقولات نه‌گانۀ عرضى است و نسبت مكررۀ ميان دو امر است كه تعقل هر يك مستلزم تعقل ديگر مى‌باشد مانند ابوت و بنوت كه همواره متلازم يكديگرند اعم از خارج يا ذهن و بالجمله نسبت ميان دو امر است كه وجودا ملازم يكديگر باشند باين معنى كه تعقل هر يك ديگري را ايجاب كند و يا در وجود خارجى وجود هر يك مستلزم وجود ديگرى باشد اين اضافه را اضافۀ مقولى گويند.

(اسفار ج ٢ ص ٦٢-دستور ج ١ ص ١٣٢)