ذات ازلى جلوه‌گر از حضرت اسماست
هر اسم يكى آينه زان چهره وضاح
اسماء الهى متجلى است در اعيان
اعيان ثبوتى متجلى است در ارواح
و از جهت ديگر اسماء منقسم ميشوند باسماء ذات و اسماء صفات و اسماء افعال گر چه همه آنها اسماء ذاتند و لكن باعتبار ظهور ذات در آنها بنام اسماء ذات نامند و باعتبار ظهور صفات در آنها اسماء صفات نامند و باعتبار ظهور افعال،اسماء افعال نامند.

اسماء ذات عبارتند از:اللّه،الرب، الملك،القدوس،السلام،المؤمن،المهيمن، العزيز،الجبار،المتكبر،العليم،العظيم، الظاهر،الباطن،الاول،الاخر،الكبير، الجليل،المجيد،الحق،المبين،الواجد، الماجد،الصمد،المتعالى.

اسماء صفات عبارتند از:الحى، الشكور،القهار،القاهر،المقتدر،القوى، القادر،الكريم.

اسماء افعال عبارتند از:المبدأ، المعيد،الوكيل،الباعث،المجيب،الواسع، الحسيب،المنيب،الحافظ،المعز،المذل، الحكيم،العدل،اللطيف،المحيى،المميت، الوالى،التواب،المنتقم.

صدر الدين گويد:اطلاق اسم ذات بر حق درست نباشد مگر باعتبار تعين اول (و شرح فصوص قيصرى ص ١٢-١٣).

ميبدى گويد:اسماء الهيه صور متميزۀ در علم حق‌اند و اين صور متميزه در ازل فائض شده‌اند از ذات حق بواسطه فيض اقدس و آن صور علميه در مقام تقرر در عين كه با تمام توابع و لوازم در عين ميآيند اعيان نامند و اعيان ثابته نسبت باسما ابدان و نسبت باعيان خارجيه ارواحند و واسطا در ايصال فيض‌اند باعيان خارجيه.

او گويد و حق اين است كه اسم، عين مسمى است از وجهى و از وجهى ديگر غير آن(شرح فصوص ص ١٢-١٣، مصباح الانس ص ١١٣-رسائل نعمت اللّه ص ١٤،١٥،١٩).

كاشانى گويد:خداوند عالم را اسماء حسنى است نامعدود و صفات او نيز نامحصور است و هر اسمى دليل صفتى و هر صفتى سبيل معرفتى و هر معرفتى معرف ربوبيتى و هر ربوبيتى مطالب عبوديتى و از جملۀ اسماء نامتناهى مشيت الهى نود و نه اسم و هزار و يك بحسب استعداد فهم و طاقت بشرى از پرده غيب بصحراى ظهور آيند و جمال صفات را در آن مظاهر بر ديده عاشقان و مشتاقان لقاء و بقاء لقاى خود جلوه‌گر كرده و همچنانكه اسما را نهايت نيست معانى و بطون هر اسمى را غايت نيست(مصباح- الهدايه ص ٢٣).

مظفر كرمانى گويد:

مسما فاتح و اعيان خزائن
بود هر يك ز اسما همچو مفتاح
مفاتيح الغيوب اسماء حسنى
غيوب اعيان و غيب الغيب فتاح