تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٣٠٨ - در خانه اگر كس است يك حرف بس است

امانت حق را بان جان جهان يا به اصطلاح معمولىتر به وجدان تاريخ خواهد سپرد . بگوييد و امتناع نورزيد .
اگر چه موج گفتار شما بسى ناچيز باشد ، مگر چنين نبوده است كه تا كنون ناچيز نماها بوده‌اند كه چيزهاى بزرگ را به وجود آورده‌اند .
تاريخ را ورق بزنيد خواهيد ديد : چه حوادث كوچك و غير قابل اعتنا كه منشا بزرگترين حوادث تاريخ گشته و چه دهانهاى كوچك كه اگر حرف مى زد ، جز مشت گره خورده كسى به استقبالشان نمى رفت بزرگترين سخنها را براى بشريت تعليم كرده‌اند .
هم اكنون خدا مى داند كه آيندهء بشرى در گروگان كدامين حوادث ناچيز نما است كه همه چيز آينده مانند امواج سر بفلك كشيده از آنها بيرون خواهد تراويد شنيدنىها و ديدنىهاى بسيار محقر در پيش برد تمدنها نقش بزرگى داشته است موضوع تخم مرغ كريستف كلمب معروف است ، تخم مرغ بود . كه امكان وجود قارهء ديگر را در روى زمين به مكتشف مزبور اثبات كرد . اين مسئله را آدولف هيتلر هم درك كرده است . او هم مى گويد :
« بعضى حقايق به طورى پيش افتاده‌اند كه اگر كسى خوب دقت نكند آن را نمى شناسد ، ولى غالبا اتفاق مى افتد كه اين حقايق روشن را افراد عادى نمى بينند ، يا لااقل نمى توانند بد و خوب خويش را تشخيص دهند .
گاهى از اوقات اين حقايق از جلو نظرشان مى گذرد ، اما آن را نمى بينند .
به طورى كه غالبا در برابر حقايق بسيار مسلم كور و نابينا مى مانند و وقتى كسى به طور ناگهانى قسمتى از آن را براى آنها آشكار مى كند ، براى آنها تعجب آور است حقيقت هم همين است در اطراف ما صدها و هزارها مسائل بسيار ساده موج مى زند كه بايد با كمى دقت و حوصله آن را حل كنيم ، اما بقدرى كم حوصله و نادان مى شويم كه مانند تخم مرغ كريستف كلمب براى ما لا ينحل مى ماند . تا شخصى مانند كريستف كلمب پيدا شود . تا بتواند درك كند : چون زمين مانند تخم مرغ گرد و