تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٢١٢ - معنى حزم و مثال مرد حازم

آيه
تفسير ابيات


((٢٨٦٠)) ز انكه مرغى كو به ترك دانه كرد دانه از صحراى بىتزوير خورد
((٢٨٦١)) هم بدان قانع شد و از دام جست هيچ دامى پرّ و بالش را نبست
آيه « وَيا آدَمُ اُسْكُنْ أَنْتَ وَزَوْجُكَ اَلْجَنَّةَ فَكُلا مِنْ حَيْثُ شِئْتُما وَلا تَقْرَبا هذِه اَلشَّجَرَةَ فَتَكُونا مِنَ اَلظَّالِمِينَ . » ٧ : ١٩ (١) ( و اى آدم ، تو و همسرت در بهشت ساكن شويد و از هر چه كه بخواهيد ، بخوريد و به اين درخت نزديك نشويد . [ اگر نزديك شويد ] از ستمكارانيد ) .
تفسير ابيات در اين جهان اسرار آميز احتياط را از دست ندهيد ، گواهىهاى مردان الهى را بشنويد كه آنان به خدا گرويدند و جهان هستى هم به آنان گرويد . يا حد اقل بر گرديد و در سر گذشت پيشينيان تامل كنيد كه چه كردند و نتيجه كارشان را چگونه ديدند ؟ يا آخر و عاقبت كارها را مورد دقت قرار بدهيد و حزم و احتياط را از دست ندهيد .
مى دانيد معناى حزم چيست ؟ معناى حزم آنست كه وقتى سر دو راهى رسيديد هر يك از آن دو راه كه موافق احتياط و دور از گمراهى بود اختيار كنيد .
به عنوان مثال مى خواهيد سفرى را آغاز كنيد ، از ديگران مى پرسيد : طول اين راه چقدر است و آيا آب در آن پيدا مى شود يا نه ؟ يكى مى گويد تا هفت روز آبى نخواهى ديد و زمينى هم كه روى آن راه خواهى رفت ريگزارى است سوزان ، آن ديگرى مى گويد : نه هرگز ، او دروغ مى گويد : تو هر سر شب به چشمهء روان خواهى رسيد .
در مقابل اين دو راى ، احتياط آنست كه تو آب فراوان بردارى تا بيم عطش مضطربت نسازد . اگر هم در راه آب ديدى آب ذخيره را به زمين مى ريزى و اگر آبى

(١) سوره البقرة ، آيهء ١٩ . .