دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣١٩ - ٥/ ١٥ حجگزارى عايشه به هنگام محاصره عثمان

يك از ما با او دشمن‌تر بود و او را به هلاكتگاهش رهنمون‌تر؟ كسى كه كمكش را ارزانى‌اش داشت؛ ولى عثمان از او خواست كه بنشيند و دست كشد، يا كسى كه چون از او كمك خواست، سستى كرد و مرگ را به سوى او كشانْد، تا آن كه سرنوشتش در رسيد؟

نه به خدا! همانا خدا كارشكنان شما را مى‌شناسد و نيز آنان را كه به برادران خود مى‌گفتند: نزد ما بياييد. و جز اندكى به كارزار نمى‌آمدند.[١]

من، از اين كه از عثمان به خاطر بدعت‌هايش انتقاد مى‌كردم، پوزش نمى‌خواهم و اگر گناه من، ارشاد و راهنمايى اوست. پس بسى سرزنش‌شده‌اى كه گناهى براى او نيست، گاه، آن كه بسيار اندرز دهد، در معرض تهمت است. و من، جز اصلاحْ تا سر حدّ توان نمى‌خواهم و موفّقيتم نيز با خداست. بر او توكّل كردم و به سوى او باز مى‌گردم‌[٢].

١٢٤٣. امام على ٧‌ در نامه‌اش به معاويه: به خدا سوگند، كسى جز تو پسر عمويت را نكشت و من اميد دارم كه تو را با گناهى همچون او و خطايى بزرگ‌تر از خطاى او، به وى ملحق كنم.

١٢٤٤. امام على ٧‌ در نامه‌اش به معاويه: امّا پرگويى‌ات درباره عثمان و كشندگان وى: تو عثمان را هنگامى يارى كردى كه به سود خودت بود و آن گاه كه به سود او [و نه تو] بود، او را وا نهادى. و السلام!

٥/ ١٥

حج‌گزارى عايشه به هنگام محاصره عثمان‌

١٢٤٥. تاريخ المدينة به نقل از يحيى بن سعيد انصارى: عمويم برايم نقل كرد كه: نزد عايشه بودم و عثمان در محاصره بود. مردم [نيز] آماده حج مى‌شدند. مروان آمد و گفت: اى مادر مؤمنان! امير مؤمنان (عثمان) به تو سلام و رحمت خداوند را

[١]. اشاره است به آيه ١٨ سوره احزاب: (قَدْ يَعْلَمُ اللَّهُ الْمُعَوِّقِينَ مِنْكُمْ وَ الْقائِلِينَ لِإِخْوانِهِمْ هَلُمَّ إِلَيْنا وَ لا يَأْتُونَ الْبَأْسَ إِلَّا قَلِيلًا)

[٢]. اقتباس از آيه ٨٨ سوره هود است: ( إِنْ أُرِيدُ إِلَّا الْإِصْلاحَ مَا اسْتَطَعْتُ وَ ما تَوْفِيقِي إِلَّا بِاللَّهِ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَ إِلَيْهِ أُنِيبُ).