دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٣٨٦ - سياست علوى در رويارويى با انحرافها
شده و آنچه نام «حكومت اسلامى» را يدك مىكشد، با آنچه پيامبر خدا آن را پى نهاده بود، بس ناهمگون است و فاصله بسيارى دارد. على ٧ در آغازين بيان رسمى خود در مسند خلافت، تصريح مىكند كه آنچه انجام مىشده است، با سيره و سنّت پيامبر خدا، ناسازگار بوده، وضع موجود، قابل تحمّل نيست و ارائه راهى نو و شيوهاى استوار، ضرورى است، و آن، نه «سنّت شيخين» كه «سنّت علوى و اصلاحات علوى» است؛ همگون با «سنّت نبوى و اصلاحات محمّدى».
شگفتا كه مولا با نگاه سياسى ژرف خود، دريافته است كه چنين شيوه و اصلاحى را مردمانى كه روزگارانى دراز، به ارزشهاى وارونه خو كردهاند، برنخواهند تابيد:
لا تَقومُ لَهُ القُلوبُ ولا تَثبُتُ لَهُ العُقولُ.[١]
دلها بر آن، استوار نخواهند گشت و خردها، بدان پايدار نخواهند شد.
امّا او سياستمدارى است حقمدار، و افزون بر حقمدارى، صداقت در سخن و موضع شفّاف را «سياست» مىداند، نه جز آن. چنين است كه در همان سخن نخستين، مبارزه بىامان با دگرگونىها، تحريفها، دگرسانىها، و فراز و فرودهاى نا به جا را به صراحتْ اعلام مىكند، بدون اينكه از پيامدهاى سياسى و تنشهاى اجتماعى آن، هراسى به دل راه دهد. البته همه اينها را با حزم و دورانديشى، سياستگذارى و برنامهريزى دقيق و استوارْ آغاز كرد.
سياست علوى در رويارويى با انحرافها
امام على ٧، با آنچه در جامعه گذشته است، آشنايى ژرف و دقيقى دارد، از چگونگى آنچه بر مردم رفته است، دقيقاً آگاه است، و چهسانىِ خوگرفتن مردم با
[١]. ر. ك: ص ٤٦٢ ح ١٢٨٢ و ص ٤٦٤ ح ١٢٨٣.