دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٤٠٢ - ١ توسعه آموزش و پرورش

بارى، شيّادان، براى نفوذ در بدنه كارگزارى حكومت و بهره‌گيرى از امكانات حكومتى، از هر راه ممكن، آهنگ نفوذ خواهند كرد. امام، براى كارگزاران، پذيرفتن هديه را «غلول»، و گرفتن رشوه را «شرك» دانسته است.

١٠. قاطعيت تو أم با مدارا

رفتار على ٧، نمود والاى قاطعيت و مدارا بود. از ديدگاه او كارگزاران، بايد در عين قاطعيت، از مدارا و رفق برخوردار باشند. ايشان، خشونتِ مطلق را آفت مديريت مى‌داند، همان گونه كه نرمش بى‌حساب و سهل‌انگارى در حقگزارى در اداره امور مردم را زيانبار تلقّى مى‌كند. از نگاه امام، مديرى موفّق خواهد بود كه به تعبير آن بزرگوار، ميان قاطعيت و رأفت، و نرمش و شدّت، جمع كند. هر جا نياز به قاطعيت و شدّت است، آن را اعمال كند و كوتاه نيايد، و اگر موقعيت، نرمش مى‌طلبيد و نرمش، كارساز بود، از به كارگيرى آن، تن نزند. قاطعيت در عين مدارا، و شدّت در عين نرمش، سياست علوى است، تا نه سركشانْ سركش‌تر شوند و نه اميدوارانْ مبتلا به يأس گردند. در نگريستن به نمونه‌هاى عينى، آنچه ياد شد و در اين كتابْ عرضه شده است، بسى درس‌آموز است.

دو سياست‌هاى فرهنگى‌

سخن از ابعاد گسترده سياست‌هاى فرهنگى، در اين مجال نمى‌گنجد. اكنون و در حدّ درآمدى بر متون حديثى و تاريخى، به اشارت‌هايى بسنده مى‌كنيم:

١. توسعه آموزش و پرورش‌

در نظام علوى، توسعه فرهنگى بر توسعه اقتصادى، تقدّم دارد؛ زيرا افزون بر اين‌كه توسعه اقتصادى بدون توسعه فرهنگى ممكن نيست، جامعه خفته و در جهل فرو رفته، نه از امكانات و زمينه‌ها و بايسته‌هاى اقتصادى برخوردار است، و