دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٤٢٢ - ٣ توسعه آزادىهاى مشروع و سازنده

٣. توسعه آزادى‌هاى مشروع و سازنده‌

آزادى، نخستين گام در راه تحقّق عدالت و گسترش احترام به حقوق مردم است؛ امّا آزادى سازنده، نه ويرانگر؛ آزادى از بندهاى درونى و برونى و به تعبير قرآن كريم، رهايى از «إصْر»:

«وَ يَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ وَ الْأَغْلالَ الَّتِي كانَتْ عَلَيْهِمْ.[١]

و از [دوش‌] آنان قيد و بندهايى راى كه بر ايشان بوده است، بر مى‌دارد».

رسولان الهى، مبشّران آزادى بودند و داعيه‌داران آزادگى. على ٧، فلسفه بعثت را رهاسازى انسان از كمند بندگان و رساندن آنان به اوج عزّت، و عبادت الهى دانسته است:

إنَّ اللّهَ تَبارَكَ و تعالى بَعَثَ مُحَمّداً ٦ لِيُخرِجَ عِبادَهُ مِن عِبادَةِ عِبادِهِ إلى عِبادَتِهِ ... و مِن وِلايَةِ عِبادِهِ إلى وِلايَتِهِ.[٢]

خداوند تبارك و تعالى محمد ٦ را بر انگيخت تا بندگانش را از بندگى بندگان، به سوى بندگى خود، بيرون بَرَد ... و آنان را از ولايت بندگان، به سوى بندگى خود بكشاند. للل‌

براساس آموزه‌هاى مكتب علوى، همه انسان‌ها آزادند و هرگز نبايد در كمند برده‌دارى و برده‌آفرينى ديگران، قرار گيرند. روشن است كه آنچه انسان را به بردگى ابرقدرت‌ها مى‌افكند و او را در كمند بندگى ديگران وا مى‌نهد، اسارت درونى او در كمند هواها و هوس‌هاست. آن‌كه از درون آزاد شده و كمند هوس را بريده و بندگى خداوند را پذيرفته است و شأن خود را فراتر از آن يافته كه در چنبر اطاعت كسى چون خودش قرار گيرد، هرگز استقلالش را وا نمى‌نهد و بردگى را نمى‌پذيرد. تنها

[١]. اعراف، آيه ١٥٧.

[٢]. ر. ك: ج ٤ ص ١٩٤ ح ١٥٨٣.