دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٤١٥ - ١٢ صرفهجويى در اموال عمومى

١٠. ممنوعيت بخشش از اموال عمومى‌

حاكمان، امين مردم‌اند و آنچه در اختيار دارند، امانت است. كارگزاران دولت، حق ندارند به مناسبت‌هاى مختلف و به بهانه‌هاىِ گونه‌گون، از اموال دولتى بذل و بخشش كنند. على ٧ برخوردهايى از اين دست با اموال عمومى را ستمگرى تلقّى مى‌كرد:

جودُ الوُلاةِ بِفَي‌ءِ المُسلِمينَ جَورٌ و خَترٌ.[١]

دست و دل‌بازى زمامداران در ثروت‌هاى عمومى، ستم و خيانت است.

١١. امتيازدادن به نزديكان، هرگز!

گفتيم كه در نگاه امام على ٧، آنچه در اختيار حاكمان و كارگزاران است، «امانت» است و حاكمان، تنها در جهت كارگزارى و خدمتْ مى‌توانند از امكاناتِ دراختيار خود، بهره گيرند. آنان، حق ندارند تا براى كسانِ خاصّى بهره‌ورى ويژه‌اى را قائل شوند. فرزندان و نزديكان شخصيت‌هاى برجسته سياسى و اجتماعى در حكومت على ٧ و نزديكان و فرزندان آن بزرگوار نيز از هيچ امتياز ويژه‌اى برخوردار نبودند. فراتر از اين، امام نسبت به دوستان و نزديكان خود، حسّاسيت بيشترى داشت و بر آنها در استفاده از اموال عمومى، بيشتر سخت مى‌گرفت تا ديگران را درس عبرت باشد.

١٢. صرفه‌جويى در اموال عمومى‌

بر پايه آنچه گذشت، سياست امام در مصرف اموال عمومى و چگونگى بهره‌گيرى كارگزاران از آن و چه‌سانى هزينه كردن بيت المال، فوق‌العاده جالب و

[١]. ر. ك: ج ٤ ص ١٥٤ ح ١٥٣٧.