دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٤٥٩ - ١/ ٢ آزادى مردم در انتخاب امام

و نهايت اين‌كه بر اساس آنچه طبرى از ابو مليح و ابن ابى الحديد از استاد خود، ابو جعفر اسكافى نقل كرده‌اند و همچنين طبق آنچه در تاريخ دمشق و تذكرة الخواصّ آمده است، بيعت مردم با امام، در روز هيجدهم ذى‌الحجة الحرام سال ٣٥ هجرى بوده است.

به اعتقاد ما نظر اخير، به واقعْ نزديك‌تر است؛ زيرا علاوه بر تصريح مصادرى كه بدانها اشارت رفت، با نظر كسانى كه تاريخ بيعت با امام را با تاريخ قتل عثمان يكى مى‌دانند نيز سازگار است؛ زيرا قتل عثمان، بنا بر صحيح‌ترين اقوال، هيجدهم ذى‌حجه اتّفاق افتاده است.

از سوى ديگر، با عنايت به شرايط سياسى جامعه اسلامى در آن هنگام و موقعيت منحصر به فرد امام على ٧، فاصله چند روزه ميان قتل عثمان و تعيين رهبر جديد، بسيار دور از واقع است.

١/ ٢

آزادى مردم در انتخاب امام‌

١٢٧٦. امام على ٧‌ در نامه‌اى به كوفيان، هنگام حركت از مدينه به سوى بصره: مردم با من بيعت كردند، نه از روى بى‌ميلى و جبر، بلكه با ميل و اختيار.

١٢٧٧. امام على ٧: پيامبر خدا قبض روح شد، در حالى كه من خود را سزاوارترينِ مردم‌