دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٤٣٣ - ٢ تشنجزدايى

داشت. اصول و شيوه‌هاى سياست‌هاى امنيتى امام و تلاش آن بزرگوار در ايجاد امنيت را بدين گونه مى‌توان برشمرد:

١. تأسيس نظام اطّلاعاتى كارآمد

گو اين‌كه در سيره امام على ٧، از تشكيلاتى با عنوان «نظام اطّلاعاتى» سخن نرفته است، امّا نصوص مختلف و پراكنده‌اى كه در زمينه مأموريت‌هاى اطّلاعاتى وجود دارد، و اقداماتى كه آن بزرگوار، به روزگار حكومتش بر اساس جمع‌آورى گزارش‌هاى پنهانى انجام مى‌داده است، همه و همه، نشان‌دهنده اين است كه حكومت امام، از وجود تشكيلاتى كارآمد و دقيقْ برخوردار بوده است. جستجوى پنهانى و جمع‌آورى گزارش‌هاى گونه‌گون مرتبط با امنيت داخلى، اطّلاعات نظامى و عملكرد كارگزاران، وظيفه اساسى اين تشكيلات است. متأسفانه از جزئيات تشكيلات ياد شده، اطّلاعى در دست نيست؛ امّا از آثار و چگونگى تصميم‌هاى امام، كاملًا مى‌توان به وجود آن پى برد. اين تشكيلات را مى‌توان يك يا چند دستگاه اطّلاعاتى تلقّى كرد.

٢. تشنّج‌زدايى‌

از جمله آموزه‌هاى ارجمند علوى، توجّه به دگرگونى انديشه وموضع مخاصمان است. خصومت بسيارى از مخاصمان، از ناآگاهى به‌مواضع و عدم اطّلاع آنها از شيوه و روش‌ها و چرايى‌آنها سرچشمه گرفته‌است. امام، تأكيد مى‌كند كه بايد در جهت تصحيح انديشه و آن گاه تغيير موضع مخالفان كوشيد و به تعبير آن بزرگوار، «استصلاح الأعداء» و «استصلاح الأضداد» را چونان شيوه‌اى در سياست حكومت، اعمال كرد.

امام، جذب مخاصمان و سالم سازى ذهنى و استوار سازى موضع آنان را «كمال‌