دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٤١٠ - ٣ توسعه صنعت

است، مبتلا نخواهد شد. از اين رو، امام بر لزوم كار و تلاش، بسى تأكيد مى‌كند و كار را عبادت تلقّى كرده، تلاش در جهت سامانبخشى زندگى را گام زدن در راه خدا مى‌داند.

٢. توسعه كشاورزى‌

زمين، منبع «حيات» است. از نگاه امام على ٧، مردمانى كه زمين و آب دارند و فقر بر آنها سايه افكنده است، از رحمت الهى به دور، و از عنايت خداوند، جدا هستند. على ٧، بر احياىِ زمين، تأكيد مى‌ورزيد و براى فقرزدايى از جامعه، به توسعه كشاورزى توصيه مى‌كرد و مردمان را به آبادانى زمين و بهره‌ورى از آن، فرا مى‌خوانْد؛ و فراتر از آن، يكى از ملاك‌هاى ارزشيابى حكومت‌ها و چندى و چونى آنها در حكومتدارى را حدّ و حدود توجّه به كشاورزى مى‌دانست، و توسعه كشاورزى را از جمله وظايف اصلى كارگزاران مى‌دانست و فرماندهان سپاه را مأمور دفاع از حقوق كشاورزان مى‌كرد.

٣. توسعه صنعت‌

به لحاظ شرايط اقليمى، جامعه‌اى كه على ٧ حكومت را در آن به پا داشته بود، زمينه «توسعه صنعتى» را نداشت. با اين همه، حضرت با توجّه به نصوصى كه از آن بزرگوار گزارش كرده‌اند، اهميّت زيادى براى صنعتْ قائل بود و به صنعت و حرفه، صفت «گنج» مى‌داد. امام ٧ به كارگزارانش سفارش مى‌كرد تا از صنعتگران، به جد حمايت كنند و از صنعتگران مى‌خواست كه در به وجود آوردن صنايع، دقّت كنند و در استوارى و جودت صنايع بكوشند و هرگز «اتقان» و «احسان» كالا را فداى «سرعت» نسازند.