دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٦١ - عبد الرحمن بن عديس

جَهجاه غفارى‌

او از صحابيان پيامبر خداست كه در بيعت رضوان (بيعت شجره)، در زير درخت، حضور داشته است. بخارى و مسلم، از وى روايت كرده‌اند.[١]

عمرو بن حَمِق‌

از صحابيان پيامبر خداست كه بعد از حُديبيّه مسلمان شد.[٢]

عبد الرحمن بن عُدَيس‌

از صحابيان پيامبر خداست و از بيعت‌كنندگان در «بيعت شجره» به شمار مى‌آيد.[٣]

چهره‌هاى صالح، نيك انديش و بزرگى چون: مالك اشتر، محمّد بن ابى بكر، محمّد بن ابى حذيفه، حكيم بن جبلّه و ... نيز در اين حركت، حضورى جدّى دارند.

تأمّل در اين كسان و شعارها و گفتارهاى آنان نشان مى‌دهد كه حركت، از ابعاد بس وسيعى برخوردار است. به لحاظ حضور جدّى صحابيان كه به واقع، حضور آنان، جهت‌دهنده مردم و توده‌هاى مؤمن است، مى‌توان خيزش بر ضدّ عثمان را «ثورة الصحابة (قيام اصحاب پيامبر ٦)» ناميد. در تاريخ الطبرى آمده است كه:

چون مردمْ كارهاى عثمان را ديدند، آن دسته از اصحاب پيامبر كه در مدينه بودند، به آن دسته كه در مرزها پراكنده شده بودند، چنين نوشتند: «دين محمّد ٦ تباه شده است».[٤]

[١]. الإصابة: ج ١ ص ٦٢١ ش ١٢٤٨.

[٢]. الاستيعاب: ج ٣ ص ٢٥٧ ش ١٩٣١.

[٣]. الإصابة: ج ٤ ص ٢٨١ ش ٥١٧٩.

[٤]. تاريخ الطبرى: ج ٤ ص ٣٦٧.