دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٤٢٦ - ٧ تلاش براى همدلى و وحدت جامعه

است و نمى‌خواهد واگويى‌اش را كسى بداند تا از شناخته شدن، مصون بماند، خواستِ خود را در نوشتارى بنويسد و در «بيت القصص (صندوق شكايات)» بيفكند. گويا اين كار در تاريخ، اوّلين گام در جهت مرتبط ساختن مردم با هيئت حاكم است.

٧. تلاش براى همدلى و وحدت جامعه‌

پيشوا، نقطه اتصال‌جريان‌هاىِ موجود در جامعه است ورهبرى، محور تلاش‌ها، حركت‌ها و نشاطها. وجود انديشه‌ها، گرايش‌ها و جريان‌هاى مختلف در جامعه، امرى طبيعى است و تصوّر وحدت در انديشه‌ها و آرمان‌ها، در همه قشرهاى جامعه و همه لايه‌هاى اجتماع، تصوّرى بس نادرست و غير واقعى است. از اين رو، جريان‌ها، گروه‌ها و دارندگان انديشه‌هاى مختلف، براى رهانيدن جامعه از تفرقه، بايد راه‌هاى وحدت‌آفرينى را بجويند و در ضمن تأكيد بر تكثّر انديشه، همسويى در آرمان‌هاى والا را از دست ندهند. رهبرى، بزرگ‌ترين نقش را در اين زمينه بازى مى‌كند. على ٧، بر لزوم اتّحاد و همدلى در جامعه، بسى تأكيد كرده است.

آن بزرگوار، اتّحاد را ضامن بقاى حكومت‌ها، و اختلاف را عامل سقوط دولت‌ها مى‌داند و از اين رو، بسيار بر آن، تأكيد مى‌ورزد. بخش‌هايى از «خطبه قاصعه»، از جمله موارد درس‌آموز و تنبّه‌آفرين آموزه‌هاى حكومت علوى است. در شناخت ريشه‌هاى اختلاف‌ها و چگونگى دست يافتن به وحدت و همدلى، او خود نيز در اين جهت، بيشترين تلاش را مى‌كرد و از حقوق مسلّم خود، چشم مى‌پوشيد تا جامعه در آتش اختلاف نسوزد و مى‌فرمود:

لَيسَ رَجُلٌ فَاعلَم أحرَصَ عَلى جَماعَةِ امَّةِ مُحَمَّدٍ ٦ و أُلفَتِها مِنّي.[١]

[١]. ر. ك: ج ٤ ص ٢١٨ ح ١٦٣٥.