١٣٢١. شرح نهج البلاغة: ابو مخنف در كتاب الجمل آورده است كه مهاجران و انصار، در مسجد پيامبر خدا گرد آمدند تا ببينند چه كسى را به پيشوايى بگمارند. مسجد از جمعيت پُر شد.

عمّار، ابو هيثم، رفاعة بن رافع، مالك بن عجلان و ابو ايّوب خالد بن زيد، هم رأى شدند كه اميرمؤمنان را بر پذيرش خلافت، متقاعد سازند و بيشتر از همه، عمّار اصرار مى‌ورزيد. وى خطاب به مردم گفت: اى گروه انصار! ديديد كه عثمان، ديروز چگونه در ميان شما رفتار كرد و شما در آستانه تكرار آن، قرار گرفته‌ايد، اگر خود را يارى نكنيد. به درستى كه على، به جهت برترى و سابقه‌اش، سزاوارترينِ مردم براى پيشوايى است.

مردم گفتند: اينك به وى رضايت داديم.

آن‌گاه [گروه هم‌پيمان،] به ساير مردم از مهاجر و انصار، رو كرده، گفتند: اى مردم! ما از هيچ خيرى براى شما و خودمان فروگذار نمى‌كنيم. به درستى كه على، كسى است كه شما او را مى‌شناسيد و ما كسى را كه تواناتر و شايسته‌تر از او باشد، براى امر خلافت نمى‌شناسيم.

سپس تمام مردم گفتند: ما رضايت داديم. او نزد ما همان‌گونه است كه شما توصيف كرديد؛ بلكه برتر از آن است.

تمام آنان به پا خاسته، نزد على ٧ آمدند و او را از خانه بيرون آوردند و از وى خواستند دستش را براى بيعت، دراز كند. على ٧ دست خود را جمع كرد. سپس مردم گرد او ازدحام نمودند، چونان شتران تشنه‌اى كه به گرد آبخور ازدحام نمايند، تا آن‌جا كه نزديك بود برخى، برخى را بكُشند. وقتى چنين ديد، درخواست كرد كه بيعت، در مسجد، در برابر مردم باشد و فرمود: «اگر يك نفر از مردمْ رضايت ندهد، در اين امر، وارد نمى‌شوم».

مردم به همراه وى حركت كردند و داخل مسجد شدند. نخستين كسى كه بيعت كرد، طلحه بود. قبيصة بن ذُؤيب اسدى گفت: مى‌ترسم كار او به سامان نرسد؛ چرا كه نخستين دستى كه با وى بيعت كرد، ناقص بود.

پس از طلحه، زبير بيعت كرد و همه مسلمانان مدينه بيعت كردند، جز محمّد بن مسلمه، عبد اللّه بن عمر، اسامة بن زيد، سعد بن ابى وقّاص، كعب بن مالك، حسّان بن ثابت و عبد اللّه بن سلّام.