دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٥٤ - مشاوران نابكار

مشاوران نابكار

مشاوران هر مدير، در اداره و سامان‌بخشى امور و تحقّق عينى جريان‌ها نقشى بس تعيين‌كننده دارند. به واقع، مشاوران اجرايى، نقشى تكميلى (و البتّه بنيادى) در مديريّت مدير و پيشوايى رهبر جامعه به عهده دارند. بدين سان، گزينش آنان از يك سو و گونه بهره‌گيرى مدير از آنها و چگونگى مشاورت آنان با مدير و حد و حدود فهم و نيز اخلاص آنان به مدير و ... از سوى ديگر، بسى حسّاس است.

متأسّفانه عثمان در تمام اين موارد، يكسر ناهنجار است و موضعى نااستوار دارد. از گزينش افراد، سخن گفتيم. نزديكان عثمان، نه وجهه اجتماعى دارند و نه چهره دينى. خليفه نيز عنصرى بى‌اراده و سست‌رأى در برابر آرا و اظهار نظرهاى مشاوران است. مشاوران او نيز نه از انديشه درست و نه از تعهّد دينى برخوردارند. در نتيجه آنچه مى‌گويند و به عثمان تحميل مى‌كنند، در جهت هوس‌هاى خويش و رويارويى با مخالفان است، نه براى صلاح امّت و خلافت و خليفه.

اطرافيان عثمان (بنى اميّه)، نه با انصارْ پيوندى درست دارند و نه با مهاجرانْ كردارى صواب. در نتيجه عثمان را به سمتى سوق مى‌دهند كه نتيجه‌اش قتل وى است.

ابو سفيان، پير سياست آنان، كه كين‌ورزى‌اش با اسلامْ شهره آفاق است، به عثمان مى‌گويد:

اين امارت، امارتى جهانى و اين پادشاهى، همان پادشاهى جاهلى است. پس بنى‌اميّه را بزرگان زمين قرار ده.[١]

عثمان نيز چنين مى‌كند؛ امّا آنان او را به كجا مى‌برند؟ بنگريد:

سررشته تمام كارهايى كه به نام عثمان انجام مى‌شود، در دست مروان (داماد و

[١]. الأغانى: ج ٦ ص ٣٧٠.