دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٠٩ - فصل پنجم شورش بر عثمان

فصل پنجم

شورش بر عثمان‌

عثمان بن عفّان از شورايى كه عمر بن خطّاب تعيين مى‌كند، سر بر مى‌آورَد و بر اريكه حكومت تكيه مى‌زند. او از همان آغاز، خلافت خود را بر خلاف سيره پيامبر ٦ استوار مى‌كند.[١] رفتار او، چه در تعامل با مردم و اصحاب پيامبر ٦ و چه در برخورد با احكام الهى، به گونه‌اى است كه مردمان، زبان به اعتراض مى‌گشايند و او را به رويارويى با سنّت نبوى و شكستن حريم دينْ متّهم مى‌كنند؛ ولى او كه سخت تحت تأثير اطرافيان زشت‌انديش و كج‌رفتارش است، هرگز خطر را جدّى نمى‌گيرد و به اعتراض‌ها و انتقادها وقعى نمى‌نهد.

متونى‌كه در صفحات پيشين آورده شد، نشانگر انحراف روزافزون در حكومت عثمان است. همچنين، نشانگر دورى وى از حقيقت و بى‌توجّهى به معيارهاى صحيح است.

برخى از مورّخان، معتقدند كه شش سال اوّل از حكومت عثمان، آرام بوده، به صورتى كه حادثه مهمّى در آن، روى نداده و كسى بر او اعتراض خاصّى نكرده است؛ اما پس از آن، اتفاقات گوناگونى به وقوع پيوسته است.

[١]. ر. ك: ص ١٥٣( عفو قاتل هرمزان و دختر ابو لؤلؤ).