فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ١٣٣ - ورود حكمان در موضوعى كه به آنها واگذار نشده بود     

حكم آماده نيست؟ حقيقت امر جز با بررسى تاريخى اين موضوع روشن نمى شود. تاريخ نشان مى دهد كه انقلابيون افراد مشخصى نبودند، بلكه انقلاب، انقلاب مردمى مركّب از كوفيان، بصريان، مصريان و مدنيان بود. آنها نزديك چهل روز خانه خليفه را در محاصره داشتند و صحابه پيامبر در توان خود نمى ديدند كه محاصره را بشكنند تا آنكه كار به حادثه اى تلخ و ناگوار هجوم خشونت آميز بر خانه خليفه انجاميد. اين در حالى بود كه كثرت مهاجمان براى احدى قابل شمارش نبود. صحت اين مدعا از مطلب زير به دست مى آيد:

ابو مسلم خولانى با عده اى از قاريان شام پيش از حركت امام به طرف صفين نزد معاويه آمدند و به او گفتند: چرا با على مى جنگى در حالى كه تو در مصاحبت، هجرت، قرابت و سابقه در اسلام به پاى او نمى رسى؟ معاويه گفت: من با على جنگ ندارم و مدعى نيستم كه در مصاحبت، هجرت، قرابت و سابقه در اسلام به پاى او مى رسم اما شما به من بگوييد: مگر نه آنكه عثمان مظلومانه كشته شد؟ گفتند: بلى. گفت: پس على بايد قاتلان او را به ما تحويل دهد تا آنها را بكشيم و جنگى بين ما و او نباشد. گفتند: نامه اى به او بنويس تا يكى از ما آن را برايش ببرد. معاويه نامه اى به على نوشت و ابو مسلم خولانى آن را براى على آورد.