فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٤٧٥ -       جهت اول آيا مرتكب معاصى مشرك است؟     

ارتكاب كبيره باعث كفر و شرك مى شود، هم عقيده اند و در مورد گناهان صغيره اختلاف دارند. ازارقه صغيره و كبيره را مثل هم مى داند ولى نجديه آنها را مثل هم نمى داند.

اباضيه معتقد است كه ارتكاب كبيره كفر است; نه شرك و كفر را اعم از كفر انكارى و كفر نعمت مى داند. بنابراين مرتكب كبيره از مؤمنان بوده و كافر نعمت محسوب مى شود; نه كافر انكارى.

معتزله معتقد است كه مرتكب كبيره بين كفر وايمان (منزلة بين المنزلتين) است; نه مؤمن است و نه كافر چه رسد به آن كه مشرك باشد. البته معتزله و خوارج در اينكه مرتكب كبيره اگر بدون توبه از دنيا برود در آتش مخلّد مى شود، هم عقيده اند.

اماميه و اشاعره و اهل حديث معتقدند كه مرتكب كبيره مؤمنِ فاسق است و در آتش مخلّد نمى شود. اين تمامى اقوال و آراء مشهور در اين مقام بود. ما بحث را در در جهات سه گانه متمركز مى كنيم و همه را يك مسأله قرار مى دهيم زيرا هر كدام از اين جهات، وجهى از يك عملند.

هر چند عمل رايج داراى دو وجه است:

جهت اول: آيا مرتكب معاصى مشرك است؟