فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٣٥١ -       مسالك دين نزد اباضيه     

سزاوار است نظر خوانندگان را به آن جلب نماييم:

الف ـ اباضيه براى تجويز تقيه مسالك دين را چهار تا قرار داده اند كه مرحله چهارم آن به كتمان، همتراز تقيه مى رسد. آنها مى گويند: مسالك دين چهار تاست:

١ ـ ظهور      ٢ ـ دفاع      ٣ ـ شراء      ٤ ـ كتمان.

اباضيه شورايى دارند به نام «عزّابه» كه بر تمام شئون اجتماعى آنها اشراف كامل دارد. براى آشنايى خوانندگان با خصوصيات و صلاحيتها و شئون اين شورا، عباراتى را از كتاب خودشان نقل مى كنيم. اينك بيان آن:

مسالك دين نزد اباضيه:

افراد جامعه اسلامى در بعضى حالات در برابر دشمنان خود ظاهر و در سرزمين خود آزاد و در احكام خود مستقل هستند و به كتاب خدا و سنت رسولش عمل مى كنند. احكام دين را اجرا مى كنند. در برابر بيگانگان به هيچ وجه سر تسليم خم نمى كنند. حاكمى نمى تواند بر آنها ستم روا دارد. قدرتمندى نمى تواند عليه آنها قد راست كند. چنين حالتى حالت ظهور است و اين از بهترين حالات جامعه اسلامى است و در چنين شرايطى بايد مردم متحد و يكپارچه باشند زيرا اين حالت، منزلتى است كه خداوند براى مؤمنين ارزانى داشته است (وَ للهِ الْعِزَّةُ وَ لِرَسُولِهِ وَ لِلْمُؤْمِنِينَ).[١]

چنانچه مسلمانان اين مقام را از دست بدهند و از اين شرافت محروم شوند و از اين منزلت كه در اثر ايمان به خدا و پايدارى به آن نصيب شان شده،