فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ١٧٢ - نتيجه چه چيزى باعث دگرگونى اوضاع در آخر جنگ صفين شد؟     

ضربتى به تو خواهم زد كه تو را به آتش برساند.[١]

اين چيزى بود كه مبرّد در كاملش ذكر كرده است و عده اى از تاريخ نويسان نيز نظر او را تأييد كرده اند اما صاحب خانه بهتر مى داند در خانه چه مى گذرد و صحيح آن است كه امام هنگام نماز صبح در محراب عبادت و در شب نوزدهم رمضان ضربت خورده و در شب بيست و يكم به شهادت رسيده است: اينك سخنى را از امام رضا(عليه السلام)در اين باره بشنويد:

وقتى ابن ملجم ـ كه خدا لعنتش كند ـ امير المؤمنين على بن ابى طالب را زخم زد، شخص ديگرى نيز همراه او بود كه ضربت او بر ديوار اصابت كرد اما ابن ملجم ضربت خود را حواله امام نمود و ضربت به سر امام اصابت كرد، در حالى كه امام در سجده بود.[٢]

نتيجه:

چه چيزى باعث دگرگونى اوضاع در آخر جنگ صفين شد؟

در اين كه پيروزى در تمام مدت جنگ از آنِ امام بود، احدى ترديد ندارد اما وقتى فتنه حكميت رو آورد عده اى از سران سپاه و خصوصاً قاريان، فريب خوردند و ناتوانى سپاه امام را فرا گرفت و سپاه به دو دسته تقسيم شدند. دسته اى خواهان صلح و توقف جنگ شدند و دسته اى ديگر كه ظاهراً گروه اندكى بودند بر ادامه جنگ پافشارى مى كردند. البته گروه اول موفق شدند. دوباره همين گروه، از انديشه و عقيده قبلىِ خود برگشته و در صدد برآمدند تا على را به نقض پيمان